MuscleMeat

Sticky Het Pauper Topic

Waarom Steve Bakelmans werd veroordeeld, maar toch vrij rondliep: iedereen wijst naar elkaar

steve1.jpg

Hij was al veroordeeld voor verkrachting. Twee keer zelfs. De laatste keer, in 2017, kreeg Steve Bakelmans vier jaar cel. En toch liep de man die verdacht wordt van de moord op Julie Van Espen vrij rond. Hoe dat komt en wie daarvoor verantwoordelijk is? Eén dag na de arrestatie van Bakelmans slaat niemand een mea culpa. De ene wijst naar de beslissing van de rechter, de andere naar besparingen van de minister.

Het lijkt niet te bevatten. Hoe iemand al meer dan twee jaar geleden tot een gevangenisstraf van vier jaar is veroordeeld, maar die nog steeds niet heeft uitgezeten. Meer nog: in afwachting van zijn hoger beroep is hij een vrij man. Zonder enige controle. Hij was op vrije voeten om drie grote redenen.

Hij was vrij omdat hij na zijn veroordeling in beroep ging.

- Wie beslist dat?

Wie veroordeeld wordt kan in overleg met zijn advocaat beroep aantekenen. “Je hebt altijd het recht op eenmaal hoger beroep”, zegt persrechter Jo Daenen van het Antwerpse Hof van Beroep. “De uitzondering is een veroordeling voor het Hof van Assisen.”

- Wat zijn de gevolgen?

Voor zijn proces heeft Steve Bakelmans een tijdje in voorlopige hechtenis gezeten. Toen moest hij aan een aantal voorwaarden voldoen om vrijgelaten te worden. Maar na zijn veroordeling telden die niet meer. “Zulke voorwaarden zijn altijd tijdelijk”, zegt Daenen. Oftewel: in afwachting van de beroepszaak is iemand gewoon vrij.

- Kan iemand dat verhelpen?

Niemand wil morren aan het recht op hoger beroep, het staat ook ingeschreven in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. En maar goed ook, zegt Christian Denoyelle, voorzitter van de Hoge Raad voor de Justitie. “Niemand is onfeilbaar, ook rechters niet. Soms is het goed dat er iemand een zaak heel kritisch nog eens opnieuw bekijkt.”

Hij was vrij omdat hij na zijn veroordeling niet onmiddellijk is aangehouden.

- Wie beslist dat?

“Een rechter kan beslissen dat een veroordeelde onmiddellijk wordt aangehouden als het parket het vraagt”, zegt Denoyelle. Dat was hier het geval. “Het tweede criterium is of er vluchtgevaar is. Er moet een reëel risico zijn dat de man of vrouw zich zal onttrekken aan de strafuitvoering.” Criteria als gevaar voor de maatschappij of gevaar op recidive worden niet in rekening gebracht.

- Wat zijn de gevolgen?

“90 procent van de veroordeelden is vrij in afwachting van zijn hoger beroep”,zegt Jo Daenen. “Onmiddellijke aanhouding is de uitzondering. Hun straf is namelijk nog niet definitief. Het kan evengoed zijn dat ze in beroep weer worden vrijgesproken. Logisch dus, dat men mensen niet consequent gaat aanhouden voor de veroordeling vast staat.”

- Kan iemand dat verhelpen?

“Het zou een politieke keuze kunnen zijn om meer criteria in rekening te brengen”, zeggen Daenen en Denoyelle. Of er zou beslist kunnen worden om iedereen vanaf een veroordeling van drie jaar effectief onmiddellijk aan te houden tot na de beroepsprocedure. “Maar dan gaan we veel gevangenissen moeten bouwen”, zegt strafpleiter Sven Mary. “Justitie heeft nu al veel te weinig geld.”

Hij was nog vrij omdat hij niet in de cel zat.

- Wie beslist dat?

Al begin 2017 is Bakelmans veroordeeld, en pas in juni 2019 zou zijn zaak voorkomen voor het Hof van Beroep. Ruim twee jaar. “Personen die wél aangehouden zijn, krijgen voorrang”, zegt Denoyelle. Omdat ook zij in hoger beroep weer zouden kunnen vrijgesproken worden. “Uitzonderlijk, maar het gebeurt wel. De magistraten proberen met de middelen die ze hebben prioriteiten te stellen.”

- Wat zijn de gevolgen?

Iemand die veroordeeld wordt tot vier jaar cel en ruim twee jaar lang nog op vrije voeten blijft. Dat het zo lang duurt, is volgens persrechter Jo Daenen het gevolg van “lineaire besparingsmaatregelen van de minister”. “We zijn met tien à vijftien procent minder rechters voor eenzelfde aantal dossiers. Dat is een vaststelling waar we niet rond kunnen.”

- Kan iemand dat verhelpen?

Het Hof van Beroep schuift de zwartepiet door naar de minister, maar die duwt hem weer terug. “We willen geen blame game spelen, maar het is niet zo dat er lineair is bespaard”, zegt zijn woordvoerster. “Natuurlijk zouden we meer middelen kunnen gebruiken, maar we moeten rekening houden met de begroting. We hebben vooral maatregelen doorgevoerd om efficiënter te werken. De minister heeft het mogelijk gemaakt dat zaken in beroep worden voorgezeten door één rechter in plaats van voor drie. Maar de vorige Eerste Voorzitter van het Antwerpse Hof van Beroep heeft dat niet willen doen.” Persrechter Jo Daenen nuanceert: “Die alleenzetelende rechters gelden niet voor strafzaken, alleen voor burgerlijk recht”, zegt hij. Dat zou ook niet wenselijk zijn, zegt Denoyelle. “voor moeilijke zaken zijn die drie paar ogen nodig. Anders krijg je lotjetrek en riskeer je tunnelvisie.”
Democratische bureaucratie...

9f1YlTS.jpg
 
Wettelijke vader Steve Bakelmans: “Hij pijnigt mensen zonder er één spier bij te vertrekken”

1d4a97ee-7039-11e9-97b6-8dfacfb0bcd5_web_scale_0.3333333_0.3333333__.jpg

“Ik ben er kapot van. Ik wist dat het eens zou gebeuren, dat hij iemand zou vermoorden. En ik heb iedereen, van gerecht tot psychiater, daarvoor meermaals gewaarschuwd. Maar ze lieten hem steeds opnieuw begaan.” Steve Bakelmans, die nu verdacht wordt van de moord op Julie Van Espen en de moord maandagavond bekende, is eerder al tot twee keer toe veroordeeld voor verkrachting. In het laatste vonnis, in 2017, kreeg hij vier jaar cel. Maar omdat hij in beroep ging, moest hij niet naar de gevangenis.

De vader van Steve Bakelmans (39) getuigt liever anoniem over zijn zoon. Hij is trouwens niet de biologische vader, wel de wettelijke, en heeft al vele jaren geleden met hem gebroken. “Wat ik nu verneem is afschuwelijk. Voor de familie van dat meisje, voor haar vrienden, voor iedereen. Maar ik kan niet zeggen dat het nieuws me verbaast. Steve is al verschillende keren veroordeeld. Twee keer voor verkrachting en de rest voor diefstallen en nog wat andere zaken. Als zijn stoppen doorslaan, slaan ze goed door.”

Het is fout beginnen lopen met Bakelmans toen hij nog maar vier was. “Hij is toen verkracht door zijn stiefopa. Er is een klacht ingediend, maar de stiefopa is nooit veroordeeld geweest en is enige tijd geleden vredevol gestorven in Spanje. Ik zal die man eeuwig haten.”

“Steve is na het misbruik heel gewelddadig geworden. Er was geen huis met hem te houden. Sinds zijn twaalfde zat hij in psychiatrische instellingen. Ik zag hem nog amper omdat het gewoon niet ging. Ik hoorde alleen over hem als er weer eens problemen waren. De instelling in Genk waar hij verbleef, belde me op een dag dat ik hem moest komen halen. Dat ze hem niet aan konden”.

Bakelmans, die al jaren zwaar drugsverslaafd is, werd in 2017 veroordeeld voor een verkrachting. Het was al de tweede verkrachting waarvoor hij terechtstond. De feiten dateerden van eind 2016. Hij is toen ’s nachts het huis van een ex-vriendin binnengeslopen omdat hij had gedroomd dat zij zou trouwen met een ander. Hij heeft haar “met bruut geweld” verkracht, staat in het vonnis van de rechter. Op de zitting stak hij de schuld op zijn marihuanaverslaving.

Bakelmans is toen veroordeeld tot vier jaar cel. Maar omdat de rechter de onmiddellijke aanhouding niet nodig vond, en Bakelmans in beroep ging, moest hij daarvan nog geen dag uitzitten. Het proces in beroep zou “wegens personeelsproblemen” pas in juni 2019 plaatsvinden, volgende maand dus.

Wel zat Bakelmans eind 2016, na de verkrachting van zijn ex-vriendin, goed twee maanden in voorhechtenis. Dankzij een tante werd hij onder “strenge” voorwaarden vrijgelaten. “Zijn psychiater was met mij komen praten”, zegt de vrouw. “Hij zag geen crimineel in Steve. Die jongen heeft gewoon hulp nodig, meende hij. En of wij hem die konden geven? Dat hebben we gedaan”.

Steve moest een vast adres hebben. “We huurden een appartementje voor hem en kochten meubels.” Hij moest ook vast werk hebben. “Daar zorgden we ook voor. Eerst in een chic restaurant in Keerbergen. Maar daar begon hij in een volle zaal ruzie te maken. Dan bij de groendienst in Antwerpen. Maar hij had geen zin meer en is gewoon gestopt.”

Ondanks al die schendingen van zijn voorwaarden is hij nooit terug naar de cel gemoeten. “Hij is ook weer gewoon op straat gaan leven”, weet de tante nog. “Dat hij nu dat meisje vermoord heeft, maakt ons leven helemaal kapot. Hij is een gruwelijk onmens, inslecht. We hadden hem beter niet geholpen.”

“Na zijn laatste veroordeling tot vier jaar, stond hij plots aan de deur met zijn zoontje. Dat jongetje is nu zeven jaar oud”, vertelt de vader nog. “Ik kon toen niet begrijpen waarom Steve niet in de cel zat. Hij vroeg eten voor zichzelf en kleren voor zijn zoon. We hebben hem te eten gegeven en mijn nieuwe vrouw is met het zoontje gaan shoppen. We deden wat hij vroeg omdat we bang waren voor hem. Mijn dochter, zijn halfzus, heb ik steeds ver weg van hem gehouden. Net om te vermijden dat met ons en haar zou gebeuren wat er nu met dat arme meisje gebeurd is. Want hij pijnigt mensen zonder er één spier bij te vertrekken. Als hij een mes heeft, zal hij toesteken. Hij kijkt niet om. Hij heeft borderline, zo wisten de psychiaters al. Volgens mij is hij ook een regelrechte psychopaat, anders kan ik zijn gedrag niet verklaren.”
 
Experts verklaren waarom moord op Julie ons zoveel angst inboezemt
De moord op Julie Van Espen heeft een koude rilling door Vlaanderen gejaagd. Jonge vrouwen en ouders krijgen kippenvel bij de gedachte dat de gruwel ook hen of hun dochter zou kunnen overkomen. Ons verstand zegt ons dan wel dat die kans in werkelijkheid bijzonder klein is, het maakt de schrik er niet minder om. “De betekenisloosheid van zo’n moord gaat die angst alleen maar voeden”, zegt psychiater Damiaan Denys.

Voor de schoolpoort van het Groenendaalcollege in Merksem – op een boogscheut van waar Julie verdween – was er maandag maar één gespreksonderwerp: de moord op de jonge studente uit Schilde. “Zo erg wat er met dat meisje gebeurd is”, zegt mama Uyar Semra (34). “Zo erg voor haar ouders. Voor haar familie. Ik mag er niet aan denken dat het met een van mijn kinderen zou gebeuren. Of met mezelf. Iedereen heeft schrik.”

Uyar verwoordt de gevoelens die bij veel Vlaamse ouders en jonge vrouwen leeft: de gedachte dat het iedereen kan overkomen. Dat we een dochter, een vriendin of een geliefde kunnen verliezen omdat die toevallig op het verkeerde moment op het verkeerde plaats was. En hoe klein die kans ook is, op zulke momenten laat de logica ons in de steek.

“Angst is per definitie onredelijk”, zegt filosoof-psychiater Damiaan Denys (Universiteit van Amsterdam). “We kijken niet naar de kans dat ons iets overkomt, maar naar de potentiële gevolgen.” In dit geval zijn we volgens experten extra gevoelig voor angst omdat de omstandigheden zo herkenbaar zijn. “Dat meisje had het traject van haar thuis naar Antwerpen ook al tig keer afgelegd”, zegt sociaal psycholoog Alain Van Hiel (UGent). “We hebben allemaal een dochter of een vriendin die tientallen keren dezelfde route volgt met de fiets.”

Het gebrek aan details maakt de angst beklemmender. “Door de vaagheid kunnen we er ons nog meer in herkennen”, zegt Denys. “Daarom is het zo belangrijk dat beleidsmakers de bevolking snel informeren. Hoe meer objectieve informatie hoe beter we het reële gevaar kunnen inschatten.”

Speelt ook mee dat Julie een jonge vrouw was. In de fleur van haar leven, en met alles wat het leven haar nog te bieden had. De vermoorde onschuld. “Dat het om een knappe, jonge vrouw gaat, maakt de impact des te groter”, zegt Denys. “In Nederland hadden we hetzelfde met Anne Faber (een 25-jarige studente die vermoord is in 2017, nvdr.). Zij is verkracht en gedood puur voor het genot van een man. Die betekenisloosheid voedt de angst. Als een moord politiek gemotiveerd is, heb je een oorzaak en gevolg. Nu kan in theorie iedereen in aanmerking komen.”

Vraag is wat we dan aan moeten met onze angsten. Eraan toegeven en onze dochters thuishouden? “Een heel begrijpelijke reactie, maar dat maakt het alleen maar erger”, zegt Denys. “Angst wordt gecreëerd op basis van fantasieën. Hoe minder je in contact komt met de werkelijkheid, des te uitgebreider die fantasiewereld wordt. Laat je dochters dus wel de fiets nemen zodat ze ervaren dat er niets gebeurt.”

Ook geen goed idee: meefietsen of je dochter overal heen voeren. “Dat introduceert een soort afhankelijkheid”, zegt Denys. “Op den duur durven ze nergens meer heen zonder mama of papa naast zich. Gedraag je zoals altijd. Het is de enige manier om hiermee om te gaan.”

Aangezien we zelf weinig kunnen doen, is het volgens Van Hiel aan politie en gerecht om te tonen dat ze deze zaak prioritair behandelen. “Die daadkracht werkt geruststellend”, zegt hij. “En gelukkig ebt de angst na verloop van tijd ook vanzelf weg.”

Allemaal goed en wel, maar ik vind het opmerkelijk dat er zoveel (onopgeloste) moorden zijn gepleegd in dat vrij kleine gebied.

fj0vxtg-jpg.jpg


Zie: post 14355

Julie Van Espen (2019) (dader gepakt)
Ann Bourgoin (2006) (onopgelost)
Steve Vissers (1999) (dader gepakt)
Puia Marinescu (1999) (onopgelost)
Kim & Ken Heyrman (1994) (onopgelost)
Katrien De Cuyper (1991) (onopgelost)

 
Ik trek de opvattingen van die filosoof-psychiater erg slecht.
 
“Wie als minister van Justitie zo faalt in zijn kerntaak kan niet aanblijven”

95da0336-7087-11e9-97b6-8dfacfb0bcd5_web_scale_0.6269593_0.6269592__.jpg

De dood van Julie Van Espen laat diepe sporen na en ook uit de politiek - het is dan ook campagne - komen reacties. Oppositiepartijen Groen, SP.A en Vlaams Belang nemen het beleid van Justitieminister Koen Geens (CD&V) op de korrel, zelfs vanuit de regering komt kritiek. “Ik begrijp niet dat die man niet onmiddellijk van zijn vrijheid is beroofd”, zegt minister van Begroting Sophie Wilmès (MR). “Het is niet mijn taak om mijn mening te geven over de beslissingen die Justitie neemt.”

Vlaams Belang eist dan weer dat Geens ontslag neemt. “Een politicus die er niet in slaagt een beleid te voeren dat gevaarlijke monsters als Steve Bakelmans van straat houdt, hoort niet op de post van minister van Justitie”, zegt partijvoorzitter Tom Van Grieken. “Wie als minister van Justitie zo faalt in zijn kerntaak - het beschermen van de bevolking - kan niet aanblijven.” De partij pleit voor een “bijzondere levenslange opsluiting” voor recidiverende zedendelinquenten en terroristen.

Kamerlid Stefaan Van Hecke van Groen ziet dan weer een structureel probleem als het gaat om zedenfeiten. “Besparingen laten wachttijden oplopen. Er is een gekend mentaliteitsprobleem en er is een gebrek aan opvolging van seksueel delinquenten.” Het budget voor justitie moet dan ook omhoog. Van Hecke vindt daarnaast dat er meer werk moet gemaakt worden van opvolging en therapie van daders van seksueel geweld. Tot slot moet verkrachting een prioriteit worden bij Justitie en politie. “Die mentaliteitswijziging moet worden uitgedragen door de minister van Justitie en de voltallige regering.”

Enkele politici vergalopperen zich. SP.A-lijsttrekker Conner Rousseau tweette: “Moeten we wachten tot de dochter van de minister van Justitie verkracht vooraleer we zedenfeiten echt gaan aanpakken of wat?”. Niet veel later en enkele kwaaie reacties later, verontschuldigde hij zich. Een beetje toch. “Wat hebben we geleerd? Niet meer tweeten als ik kwaad ben. Want dat ben ik. Vol onbegrip hoe justitie keer op keer faalt.”
In dat geval zouden we geen ministers meer hebben. Want ze falen zo'n beetje allemaal.
 
“Wie als minister van Justitie zo faalt in zijn kerntaak kan niet aanblijven”

95da0336-7087-11e9-97b6-8dfacfb0bcd5_web_scale_0.6269593_0.6269592__.jpg


In dat geval zouden we geen ministers meer hebben. Want ze falen zo'n beetje allemaal.
Klopt, maar Geens spant toch zowat de kroon op dat vlak...
Hij handelt in de politiek net zoals hij eruit ziet: passief en zonder enige blijk van de wil om iets te veranderen aan het systeem.
 
Helaas ligt het probleem niet bij NL of België, maar bij afspraken m.b.t mensenrechtenorganisaties en Europese/wereldwijde wetgeving.
Ik denk ook dat het alles te ingewikkeld is voor de normale mens om de regels enerzijds te begrijpen, anderszijds te snappen.
Heb zelf een jaar recht gehad, dat raakte kant noch wal. Voor mn gevoel was er voor elke wet wel een wet te vinden die de vorige wet ontkracht en dan zijn er altijd weer uitzonderingen. Voor de "gewone" buitenstaanders onbegrijpbaar.
 
Pareltjes uit de maatschappij:).
 
Klopt, maar Geens spant toch zowat de kroon op dat vlak...
Hij handelt in de politiek net zoals hij eruit ziet: passief en zonder enige blijk van de wil om iets te veranderen aan het systeem.
Vond het opmerkelijk hoe Geens subtiel liet vallen dat de rechter wel anders kon oordelen over z'n aanhouding, maar er dan niet verder op in wou gaan. Het gaat hier puur om de procedures die gewoon gevolgd werden, maar hij trekt z'n parapluutje open...
 
“Minister Geens moet zich niet komen verontschuldigen. Dat heeft geen enkele zin”
“De ouders van Julie Van Espen (23) vinden erg veel steun in de vele berichtjes die ze ontvangen, en ze willen nu de begrafenis in alle rust voorbereiden”, zegt hun advocaat John Maes. Maar over de vraag of Justitie gefaald heeft door dader Steve Bakelmans (39) niet op te sluiten, willen ze zich niet uitspreken. “De minister moet hen geen uitleg komen geven. Daar zitten ze niet op te wachten.”

Eric Van Espen en Kaat De Wilde, de ouders van de jonge vrouw, hebben de ervaren Antwerpse strafpleiter John Maes in de arm genomen. De ouders van Julie, haar vriend Thomas en zijn ouders willen antwoorden op hun vele vragen. “Ik heb twee schitterende families ontmoet”, zegt de advocaat. “Ze zijn allemaal met verstomming geslagen, en zoeken troost bij elkaar. Maar de zaak heeft zulke dimensies aangenomen, dat er nu enorm veel op hen afkomt. Om toch in alle rust afscheid te kunnen nemen, hebben ze mij gevraagd om een buffer te zijn.”

Wat overheerst bij de ouders? Boosheid, of verdriet?

“Verdriet. Dat is de kern van wat ze nu meemaken. Als er al boosheid is, dan is die vooral gefocust op de dader die hen hun dochter heeft afgenomen. Ze schommelen tussen hun verdriet, en de herinneringen. Maar dat de gebeurtenissen zo gruwelijk zijn, maakt het niet makkelijk om dit te verwerken.”

Hoe beleven zij de enorme aandacht voor deze zaak?

“De vele steunbetuigingen die ze krijgen, doen de ouders op dit moment erg veel deugd. Ook de initiatieven, zoals de mars die zondag georganiseerd zal worden, appreciëren ze. Maar ze beseffen ook wel dat zij uiteindelijk alles alleen zullen moeten verwerken.”

Dat de dader eigenlijk in de cel had moeten zitten, schokt veel mensen.

“De ouders volgen uiteraard ook wat er allemaal in de media verschijnt. Ze zitten met erg veel vragen. Maar de vraag waarom hij niet in de cel zat, is een technische discussie. Die kan je alleen voeren, als je het hele dossier kent. Daarom willen ze zich op dit moment niet in dat debat mengen. We zullen ons eerstdaags burgerlijke partij stellen, om het strafdossier te kunnen inkijken en daar antwoorden te vinden. De ouders willen geen uitspraken doen, omdat ze de context niet kennen.”

Vindt u als strafpleiter dat de rechter deze man had moeten opsluiten?

“Ik stel me uiteraard ook vragen. We gaan aan één belangrijk aspect voorbij. Iedereen vraagt zich nu af of de rechtbank van eerste aanleg de man niet in de cel had moeten stoppen, nadat hij tot vier jaar cel was veroordeeld. (Dat kon volgens de rechtbank niet omdat er geen vluchtgevaar was, nvdr.)”

“Maar men kon deze man makkelijk onder voorlopige hechtenis aanhouden nadat de verkrachting (in 2016, nvdr.) aan het licht was gekomen, omdat hij al eerder veroordeeld werd en dus een recidivist was. Dat is blijkbaar gebeurd, maar na 2,5 maanden is de man vrijgekomen. Iemand heeft dus de afweging gemaakt over het mogelijk gevaar op recidive. Op basis van elementen uit zijn dossier? Op basis van een afweging van een deskundige?”

“Dat het daarna nog zo lang geduurd heeft vooraleer zijn proces in beroep gevoerd werd, is een pijnlijke vaststelling waar wij ons niet over willen uitspreken.”

Verwacht de familie uitleg van Justitie?

“De minister van Justitie moet hen geen uitleg komen geven. Daar zitten ze niet op te wachten. Het zou geen zoden aan de dijk brengen. Ze willen geen steen werpen. Niet naar de minister van Justitie, en ook niet naar de magistraten. Er hoeft zich niemand te komen verontschuldigen.”

Wat hoopt de familie dat er nu kan gebeuren?

“Ze willen in alle beslotenheid de begrafenis van Julie kunnen voorbereiden. Ze begrijpen dat veel mensen een boodschap van de familie verwachten, door de proporties die de zaak heeft aangenomen. Maar ze willen niet in the picture staan. Ze hopen dat ze de antwoorden op hun vragen in het dossier zullen vinden. Ze zullen lezen wat er gebeurd is, en wat de man verklaard heeft aan het gerecht. Dat zal gruwelijk zijn, maar zij willen weten wat hun dochter overkomen is.”
Experts pleiten voor aanpassing procedure na moord op Julie
De rechter heeft gewoon de wet toegepast. Maar daardoor bleef Steve Bakelmans, de moordenaar van Julie Van Espen, op vrije voeten tot zijn zaak in beroep voorkwam. Verschillende stemmen gaan op om de wet opnieuw te bekijken. “Het zou beter zijn om de procedure om te draaien als het gaat over recidivisten in zedenfeiten”, zegt strafpleiter Jef Vermassen. “Zodat ze enkel vrijkomen als er geen risico is op zo’n drama.”

Enkel als er een vluchtgevaar is, kan een rechter beslissen om een veroordeelde in afwachting van zijn beroep achter tralies te houden. Zo staat het in de wet. En dat verklaart waarom Steve Bakelmans op vrije voeten was, hoewel hij in eerste aanleg tot vier jaar cel is veroordeeld voor zijn tweede verkrachting. Weinig niet-juristen slagen erin om daar kop of staart aan te krijgen, nu die beslissing het leven heeft gekost aan Julie Van Espen.

“De redenering is dat als je daarvan afwijkt, je het vermoeden van onschuld of het recht op beroep voor een stuk uitholt”, zegt professor Strafrecht Joachim Meese (UA). “Stel je voor dat iemand in beroep wordt vrijgesproken, maar intussentijd wel een paar jaar in de gevangenis moest doorbrengen. Een rechter kan niet in het hoofd van een beklaagde kijken.” Al ziet Meese wel ruimte om daar een mouw aan te passen. “In bepaalde gevallen, zoals recidive in zedenfeiten, zou je de onmiddellijke aanhouding kunnen invoeren. Dan moet je wel kunnen garanderen dat het beroep geen jaren op zich laat wachten. Maar ook daar kun je de vraag stellen: zal een rechter dan nog riskeren om een zedendelinquent in afwachting van zijn beroep vrij te laten?”

Toch gaan er stemmen op om de wet te herschrijven. “Nu is er alleen de keuze tussen ofwel de gevangenis op basis van risico op vluchtgevaar ofwel geen gevangenis”, zegt Liesbet Stevens, expert Seksueel Strafrecht aan de KU Leuven. “Er zou ook een keuze moeten zijn om iemand van nabij verder te kunnen opvolgen.”

Strafpleiter Jef Vermassen wil zelfs verder gaan. “Deze man heeft duidelijk alle trekken van een serieverkrachter”, zegt hij. “Die stoppen niet. De rechter heeft de wet strikt toegepast, anderen springen daar wat elastisch mee om. Volgens mij is het best als we de procedure omdraaien. Als het om een recidivist gaat, dan moet die achter tralies. Een rechter kan dan wel beslissen om hem naar huis te laten gaan, als er voldoende bewijzen zijn dat er geen gevaar is.”

Hij snapt de woede bij de bevolking wel. “Dit krijg je niet uitgelegd. Mocht het één van mijn cliënten zijn, ik zou daar onwel van zijn.”

“Dit is verschrikkelijk voor iedereen die betrokken is bij de zaak”, zegt zijn collega Joris Van Cauter. “Voor de familie natuurlijk. Maar ook voor de advocaat die te goeder trouw handelt. Voor de rechter die naar eer en geweten zijn beslissing neemt. Als dat dan zo uitdraait, dat lijkt mij het ergste wat in mijn branche kan gebeuren.”
Voorzitter hof van beroep Antwerpen: “Iedereen plooit zich hier dubbel”
Alle gebreken van Justitie komen samen in Antwerpen’, schreef onze krant vanmorgen. Het Hof van Beroep in de koekenstad voelde zich genoodzaakt te reageren. Dat de moordenaar van Julie Van Espen vrij rondliep, ligt aan een gebrek aan magistraten. ‘Iedereen plooit zich hier dubbel’, aldus eerste voorzitter Hobin.

De indruk dat de dood van Julie Van Espen vermeden had kunnen worden met een efficiëntere Antwerpse justitie, overheerst. Tegen de verdachte, Steve Bakelmans, loopt bij het Antwerpse hof van beroep een proces wegens de verkrachting van zijn ex-vriendin. In eerste aanleg kreeg Bakelmans daarvoor vier jaar cel. Dat gebeurde in juni 2017. De rechtbank sprak toen geen onmiddellijke aanhouding uit en B. ging in beroep tegen zijn straf. Daardoor was hij tot afgelopen maandag op vrije voeten.

Pas in juni, twee jaar na de uitspraak in eerste aanleg, zal het hof van beroep in Antwerpen die zedenzaak ten gronde behandelen. Die beroepsprocedure laat wel erg lang op zich wachten.

‘In november 2018 werd ze voor onbepaalde tijd uitgesteld’, vertelde persmagistraat Jo Daenen gisteren. ‘De zaak was in handen van een kamer die op 1 september 2018 door een gebrek aan rechters werd opgeschort. Ze kwam niet meteen ergens anders terecht, omdat die agenda’s al waren volgeboekt.’

De voorbije jaren voerde minister van Justitie Koen Geens enkele veranderingen door om de efficiëntie van de hoven van beroep op te drijven. De belangrijkste wijziging is de verplichting om sinds januari 2016 burgerlijke zaken met slechts één raadsheer (in plaats van drie) te behandelen. Maar in Antwerpen gebeurde dat niet vaak. De vorige eerste voorzitter van het hof vond het immers belangrijk dat zo veel mogelijk zaken door drie rechters zouden worden behandeld om tot een evenwichtige rechtspraak te komen.

‘In eerste instantie wil ik onze verslagenheid toen we het nieuws vernamen van Julie Van Espen uitdrukken. Dat heeft ons erg aangegrepen op menselijk vlak, maar ook omdat het de kern raakt van de waarden in ons vak die we willen uitdragen. Het is een van onze hoofdbekommernissen om heel redelijke doorlooptijden te hebben. Die hadden we, en daar waren we trots op,’ stelde de eerste voorzitter van het hof van beroep, Rob Hobin.

Toch erkende hij dat de doorlooptijd in de zaak van Steve Bakelmans veel langer was. ‘Is een behandeltijd van twee jaar voor een procedure in hoger beroep normaal? Nee, dat is echt niet normaal.’ Maar de kamer die zaak Steve Bakelmans ging behandelen, werd vorig jaar afgeschaft. ‘Mijn voorganger zag zich daartoe gedwongen omdat er vier strafrechters met pensioen zouden gaan.’

Burgerlijke rechters kunnen zich niet zomaar over strafzaken buigen, zegt Hobin. ‘In hoger beroep heeft elke burger het recht op iemand die gespecialiseerd is in strafrecht.’ Voor een bevalling ga je ook niet naar de oogarts, aldus de voorzitter.

Er is probleem van onderbezetting, dat probleem is erg reëel, aldus Hobin. ‘Ik heb geen zin in semantische discussies of we toch niet voldoende volk hadden. Toen ik mijn beleidsplan schreef in de zomer van 2018 kende ik ook deze situatie. En daarom schreef ik dat we in elk geval moeten garanderen dat strafzaken en zaken met minderjarigen een korte doorlooptijd hebben. Die zaken raken de mensen het meest in hun hart.’

Hobin is bezig aan een reorganisatie van het hof van beroep omdat hij weet dat het personeelsprobleem niet meteen opgelost is. Hij zal inderdaad vaker een beroep doen op alleenzetelende raadsheren.

Maar alleenzetelende raadsheren zijn geen wondermiddel, aldus Hobin. ‘Het is geen kwaliteitsbevorderende maatregel.’ Ook de Hoge Raad voor Justitie heeft al gewaarschuwd voor kwaliteitsverlies met alleenzetelende raadsheren in hoger beroep. ‘Dat is niet zo moeilijk te begrijpen. Drie weten meer dan een. In elke zaak zit een subjectief aspect.’ Hobin vindt het eigenlijk logisch dat als een oordeel van een rechter in hoger beroep veranderd wordt, dat dat door meer dan één rechter gebeurt. Anders wordt enkel de subjectiviteit van de ene rechter veranderd door dat van een andere rechter.

Hobin beklemtoonde dat er heel hard gewerkt wordt op het hof van beroep in Antwerpen.

‘Iedereen plooit zich hier dubbel. Het aantal ziektedagen is maar 1,80 procent van de tijd. In de privé is dat 5 procent bij de federale overheid is dat 7 procent. Ook al zitten we hier met veel 50-plussers. Er zijn zelfs gepensioneerden van 70 jaar die voor ons werken.

Hobin stelde op het einde van de persconferentie dat hij niet met een steen naar de minister van Justitie wou gooien. Maar het probleem van de onderbezetting is al vaak aangekaart. Alleen, zei hij ook, is de media hier pas in geïnteresseerd als er een crisis is.
Vriendinnen Julie Van Espen vragen gesprek met Bart De Wever: “Meer camera’s langs fietsroutes”
Een groep vriendinnen van de vermoorde Julie Van Espen en haar zus hebben een open brief geschreven aan Antwerps burgemeester Bart De Wever (N-VA) en de burgemeesters van de Antwerpse randgemeenten, met de vraag om de veiligheid op de fietsroutes naar de Antwerpse binnenstad te verhogen. Ze vragen meer veiligheidscamera’s en een betere verlichting en willen over de situatie graag in gesprek met de burgemeesters.

In de brief staat onder meer dat heel wat meisjes, maar ook jongens, ouders en grootouders na de gebeurtenissen aan het Albertkanaal in Merksem bang zijn om nog alleen naar of door Antwerpen te fietsen. “In de campagne ‘Slim naar Antwerpen’ roept men iedereen op om onder meer met de fiets naar Antwerpen te komen”, klinkt het. “Julie was hier een voorstander van en raadde dan ook iedereen aan om dit te doen. Ze gaf ons allemaal het goede voorbeeld dat ze nu bekocht heeft met haar leven.”

De vriendinnen vragen om een “Project Julie” in het leven te roepen om de veiligheid op de Antwerpse fietsroutes te vergroten. “Het moet algemeen geweten zijn dat iedereen op deze routes gefilmd wordt”, klinkt het. “Vergeet niet dat de camera van het nieuwe sportcomplex in Merksem de énige reden is dat we de dader zo snel hebben kunnen ontmaskeren.”

Julie Van Espen werd zaterdagavond om het leven gebracht toen ze van bij haar thuis in Schilde naar Antwerpen fietste om daar met vriendinnen af te spreken. De vermoedelijke moordenaar, die intussen bekentenissen aflegde, sloeg toe nabij de brug aan het Sportpaleis in een industriegebied.

Antwerps burgemeester Bart De Wever laat in een reactie via zijn woordvoerder weten zeker bereid te zijn tot een gesprek. “Wat gebeurd is, is verschrikkelijk”, zegt hij. “Veiligheid is in Antwerpen een topprioriteit geworden. We hebben nu al het grootste cameranetwerk in Vlaanderen en gaan dat de volgende jaren nog verder uitbreiden.”
 
Laatst bewerkt:
Heeft Dennis ook beveiliging bij hem of zijn ze echt met zn tweeën?
 
Dat zie je nou nooit op de NOS...
 
Hoop het wel voor hem ja, ik had het niet gedaan iig
 
Vond het opmerkelijk hoe Geens subtiel liet vallen dat de rechter wel anders kon oordelen over z'n aanhouding, maar er dan niet verder op in wou gaan. Het gaat hier puur om de procedures die gewoon gevolgd werden, maar hij trekt z'n parapluutje open...
Je zou die man op eerste zicht de communie geven (hij ziet er toch oh zo heilig uit), maar in wezen doet hij niks anders dan steeds de verantwoordelijkheid afschuiven op een ander (voornamelijk de rechterlijke macht)... . Hij trekt niet gewoon een paraplu maar steeds een hele partytent open... echt zielig niveau voor een minister
 
  • Like
Waarderingen: mat
Zware dossiers sneller naar hof van beroep om nieuwe zaak Steve Bakelmans uit te sluiten
Het parket-generaal in Antwerpen onderzoekt welke zaken al lange tijd wachten op een behandeling voor het hof van beroep. Zware dossiers zouden dan voorrang krijgen. Bovendien maakt het hof vanaf september vier raadsheren vrij voor strafzaken, door in burgerlijke zaken slechts één rechter te laten zetelen.

De Antwerpse procureur-generaal zal met spoed honderd aanslepende rechtszaken controleren die normaliter in rechtbankkamer C2 moesten worden behandeld. Die kamer werd in juli 2018 gesloten omwille van personeelsgebrek. “Eind deze week is die controle klaar”, klinkt het bij Rob Hobin, eerste voorzitter van het Antwerpse hof van beroep. Het gaat niet enkel om zedenzaken, maar ook om fraude- en drugsdossiers. “Wij moeten de dossiers stuk per stuk bekijken. Duikt er een risicovolle zedenzaak op, dan brengen wij die verdachte zo snel mogelijk voor een hof van beroep.”

Op die manier wil het parket een nieuwe zaak-Steve Bakelmans uitsluiten. De moordenaar van Julie Van Espen werd in 2017 tot vier jaar cel veroordeeld voor een verkrachting, maar ging in beroep en werd vrijgelaten in afwachting van zijn proces. Bijna twee jaar later heeft dat proces nog steeds niet plaatsgevonden, het zou nu van start gaan op 5 juni.

Personeelsgebrek is al langer een probleem bij justitie, “maar er is pas aandacht voor als er iets misgaat”, zegt Hobin. Hij spreekt van een collectief falen. Gemiddeld wordt een verdachte in Antwerpen binnen de tien maanden berecht door het hof van beroep.
 
Terug
Naar boven