Het Vlinderakkoord dat de gevlinderstrikte Elio Di Rupo gisteren voorstelde, is een typisch Belgische staatshervorming. Die zesde staatshervorming bevat, net zoals de vijf voorgaande, veel pagina's en afspraken. Maar er zit geen lijn in. De hervorming vertolkt geen gemeenschappelijke visie. Ze ontstond uit de botsing van twee visies die op zowat elke punt tegengesteld waren. Met veel wroeten, trekken en sleuren, met sjacheren, afdreigen en flemen, is een stel onderdelen gevonden waarover de twee blokken het toevallig eens zijn geworden. En dát is dan tot een lappendeken aaneengenaaid. Alleen België kan dat.
Elio Di Rupo gaf het gisteren zelf aan: 'Vlaanderen vroeg diepgaande veranderingen, Wallonië en Brussel (correcter: Wallonië en Franstalig Brussel) verlangden stabiliteit.' Anderhalf jaar geleden noemde hij de opdracht: 'het onverzoenbare verzoenen'. De één wilde financiële autonomie en verantwoordelijkheid, de ander vooral solidariteit. De onbegrijpelijke financieringswet bevat wat van het één en van het ander en komt de komende 20 jaar geleidelijk in werking.
Di Rupo is geslaagd in zijn onmogelijke opdracht. Maar een mooi en enthousiasmerend nieuw België is dit niet. Het is België versie 6.0. De voorbereiding van 7.0. Het akkoord is geen enthousiasmerend vredesverdrag dat een nieuw tijdvak inluidt. Het is een wapenstilstand die beide partijen een stukje geeft van wat ze wilden en waarmee ze wel een tijd 'kunnen leven'.
Is de angel BHV verwijderd? Voor een deel. Maar het gif is nog niet weg en de zaak kan nog verder etteren. Is het politiek zwaartepunt naar de deelstaten verschoven? In budget wel. Maar de bevoegdheidsverdeling blijft een lappendeken die nog meer staat vergt. Kan de federale overheid zich nu concentreren op haar kernopdrachten en die nu beter behartigen? Een beetje. Maar er is een akkoord. De een kan niet meer verder. De ander kan niet meer terug. Wie het akkoord sloot, zal het ophemelen, de anderen zullen het verguizen.
Met dit akkoord is het een beetje zoals met de Vlinderfabel van Edward Lorenz. Die gereputeerde wiskundige verkondigde ooit de theorie dat onder zekere omstandigheden één vleugelslag van een vlinder in het Amazonewoud maanden later een orkaan kan veroorzaken in Texas. Sommigen vinden dat onzin. Maar als je het beschouwt als een fabel, is het wel juist; elke dag bewijst de natuur dat een kleine verandering in klimaatgegevens aan de andere kant van de wereld later en elders tot ingrijpende veranderingen kan leiden.
De verdedigers van het akkoord hopen dat de nieuwe afspraken, op termijn en vooral onrechtstreeks, tot een beter bestuur zullen leiden. Het zal blijken. Over jaren.