Ik dacht al, ik krijg niet direct een repliek, hij zit vast te broeden op een mooi epistel.
In de eerste plaats is deze stikstofcrisis al meer dan vijftig jaar oud, want zo lang is men al op de hoogte van de problemen rondom mestoverschotten. Landbouwminister na staatssecretaris na minister-president wist dit en heeft het terzijde geschoven. Al in 1991 heeft de EU richtlijnen opgesteld omtrent stikstofuitstoot door de landbouw, er waren daarnaast ook al allerlei regels rondom stikstofuitstoot in de buurt van Natura2000 gebieden. Er zijn heel veel wetenschappelijke onderzoeken en ook een aantal gerechtelijke uitspraken geweest omtrent stikstofuitstoot en iedereen met meer dan twee hersencellen wist dat het een keer een groot probleem zou worden. En dan kunnen we het ook nog hebben over figuren als Henk Bleker en Carola Schouten die willens en wetens tegen alle aanwezige jurisprudentie en wetenschappelijke adviezen in moties hebben aangenomen en beleid hebben gevoerd waarmee het probleem onder tafel werd geschoven, om zo die arme boeren maar te vriend te houden.
Ik kan mij inderdaad nog goed herinneren dat deze beerput vooral in de jaren '80 flink 'naar boven kwam'.
Het was toen met name onder de noemer "het mestoverschot" en een van de onliners was toentertijd
tot de schijt ons doodt.
Daarna werd en bleef het lange tijd angstvallig stil.
De stikstofcrisis is een door de overheid gecreëerd monster dat niet tot monster had hoeven uitgroeien omdat het járen, nee decennia lang aangepakt had kúnnen en móéten worden en waarbij de boeren langzaamaan hadden gemasseerd kunnen worden naar een inkrimping van de veestapel. Dat is allemaal niet gebeurd, en dan komt er 'ineens' een vonnis van een bestuursrechter over het programma aanpak stikstof en ligt zowat de halve bouw stil en moeten er ineens massaal allerlei boeren onteigend gaan worden. Dan krijg je dus boze boeren. Boeren die overigens ook al geconfronteerd waren met het urgenda-vonnis en ander klimaatgerelateerd beleid, wat óók allemaal veel te lang is uitgesteld maar waardoor boeren al allerlei investeringen hebben moeten doen, om nu alsnog uitgekocht en onteigend te worden. De crux is dat fatsoenlijk en goed beleid al die jaren is uitgesteld juist om er maar voor te zorgen dat die boeren níét boos zouden worden.
Allemaal waar in de algemene zin en het spreekwoord zachte heelmeesters maken stinkende wonden gaat hier wel op denk ik.
Wat ik wel nogal een contradictie vind, is het pakket aan maatregelen dat ze nu willen treffen versus de argumentatie dat onze boeren het best boeren (vanuit eco-milieu technisch perspectief). Of dat laatste ook helemaal of deels waar is weet ik niet 100% zeker, maar feit is volgens mij wel dat er wel degelijk ook al sinds 1980 ofzo, allerlei acties en maatregelen zijn getroffen om de situaties te verbeteren.
Zaken lijken nogal haaks op elkaar te staan, maar ik ben simpelweg niet deskundig genoeg om dit goed te kunnen beoordelen.
Dat dus ten eerste.
Dan ligt er ook een rol bij 'de' boeren (die geen eenheid vormen overigens). Ook heel veel boeren hebben wel degelijk willens en wetens mee gedaan aan het verder en verder uitbreiden van de veestapel en meewerken aan de verschrikkingen van de bio-industrie, vanuit opportunisme, mee moeten gaan met de rest, onwil, onkunde of (meestal) gewoon winstbejag. We moeten misschien allemaal eens stoppen met dat romantische beeld van boeren die als een soort rentmeesters van het land fungeren, waarbij we blonde blauwogige boerengezinnen vrolijk fluitend door de graanvelden heen zien paraderen, speels achternagezeten door enthousiaste kokette kippen en koeien, met op de achtergrond regenbogen, eenhoorns, gummibeertjes en uitgestrekte groene weiden en bossen zover het oog reiken kan. Natuurlijk zijn er boeren die het goed doen en die nu alsnog de dupe zijn, maar een groot deel van het boerenleven is bio industrie of verkapte bio industrie omdat de kippen 2,5 millimeter meer ruimte hebben en dus scharreleieren leggen. We hebben ons allemaal lekker een schoon geweten aan gepraat met groene vinkjes en keurmerken op je pakje rundergehakt, maar het is allemaal fucked up en dat weten we met z'n allen al heel lang, alleen we doen er nauwelijks iets aan (ik ook niet). En dan komen we dus direct bij de derde schuldige voor dit probleem: de consument.
Hahaha, je bent weer lekker op dreef, ouwe cynische romanticus.
Toevallig heb ik boerenfamilie in drente en ken ik ook een aantal "eco-boeren" persoonlijk en ik kan je dit zeggen:,
Ze zijn ongeveer zo romantisch als de opgedroogde koeievlaai op het land van boer Harmsen.
Ook heb ik tijdens mijn biologie studie een aantal eco-boerenbedrijven bezocht. o.a. in Barneveld.
Dat moest inderdaad zoveel beter zijn, die extra 2,5 meter ruimte voor de kippen, maar het enige wat ik observeerde dat ze net die extra ruimte nodig hadden om elkaar te kunnen verminken....ik weet dan ook wel beter.
Nee, mijn opmerkingen en vragen komen ook geenszins vanuit het ophemelen een verheerlijken van de boerenstand.
Het zijn gewoon weer mensen, met goede en slechte eigenschappen en alles over het hele tussenliggende spectrum qua onbaatzuchtigheid versus opportunisme.
Dan nog het antwoord op de vraag, namelijk wat is een schappelijk alternatief voor het blokkeren van snelwegen, ministers thuis opzoeken, politiebusjes slopen, autobanden in de fik steken, gierkarren legen in de tuin van beleidsmakers, etc. Mijn schappelijk alternatief is om het gewoon niet te doen. Kan een huidige minister iets doen aan jarenlang falend beleid, wetenschappelijk onderzoek en gerechtelijke uitspraken? Kan een vrachtwagenchauffeur of een politieman of anita die de kinderen naar school moet brengen en op tijd op haar werk moet zijn daar iets aan doen? Het schijnt dat het begrip voor dit soort acties onder de Nederlanders nog vrij hoog is, ik ben benieuwd hoe lang dat gaat duren. Persoonlijk heb ik veel meer begrip en sympathie voor demonstraties en ludieke acties. Het lullige is dat zowel legale als illegale acties helemaal niets zullen veranderen.
Tja, ik zie ook in dat het nogal escaleert. Vandaag noemde een collega het terrorisme.
Dat vond ik dan wel weer erg ver gaan, maar wat er gebeurd is niet bepaald fraai nee.
Maar eigenlijk bekijk ik het hele verhaal niet zozeer vanuit een ethisch oordeel, maar meer vanuit oorzaak/gevolg en/of actie=reactie.
In dat opzicht oogst de regering jaren later wat ze al lang geleden hebben gezaaid bij de boeren.
Tegen de achtergrond van een regering die boeren al jarenlang "onder tafel trapt", vraag ik me dan wel eens af; wat kunnen ze verder nog dan boven tafel terug slaan.
nos.nl
speld.nl
