Waarbij je dan wel voorbij gaat (in Europa) aan de macht van de katholieke kerk. Hoe machtig je ook was, je was afhankelijk van de kerkelijke instellingen. Je afkeren van die instellingen was gelijk aan zelfmoord en dat niet eens in letterlijke zin.
In andere, niet Europese, landen hadden religieuze instellingen meestal net zoveel macht als het niet meer was. Alleen in landen als China heeft nooit echt een kerkelijke of religieuze macht bestaan alhoewel Taoisme en Confucianisme daar wel streden om het belangrijkste geloofssysteem te worden. De promotie van die systemen kwam echter van de keizers zelf en niet van instellingen zoals de katholieke kerk. Waarbij de Aziatische systemen niet primair gericht zijn op een god of goden maar meer op een levensfilosofie.
Alle theistische religies echter hebben en hadden wel een belangrijke instelling die zo machtig was dat iedere geleding van de maatschappij er afhankelijk van was. Zo vreemd is het dan niet dat van hoog tot laag alle bevolkingsgroepen in theistische systemen zo goed als allemaal gelovig waren. Zoals gezegd, je afkeren van het geloof stond gelijk aan zelfmoord.
Het is niet mogelijk het binnen de huidige maatstaven van onze kennis te vatten(en ms nooit).
