Soms is rond beter’, schrijft Bas Kwee, mechanical engineer bij Twister (Rijswijk). ‘Vooral productietechnisch. Als je een vierkante vorm maakt uit een vlakke plaat, heb je meer kans op plooivorming of scheuren. Een ronde vorm gaat veel beter. Ook bij het afsluiten van het blik is dat handiger. De meeste blikken worden afgesloten door middel van een felsbewerking, waarbij de randen worden omgevouwen om elkaar heen. Dit gebeurt met felsrollen, en deze doen het ook weer het beste met ronde deksels. In de hoeken van een vierkante vorm kunnen de rollen niet komen, de randen zouden gaan plooien of scheuren.
‘De efficiëntiewinst van vierkante blikken valt trouwens erg tegen, de dichtste theoretische cilinderstapeling bedraagt 91 procent; er kan dus maar 9 procent aan ruimte gewonnen worden. Daar tegenover staat het extra materiaal dat je nodig hebt voor een vierkant blik. Dat is een belangrijke factor.’
Sabine de Vos (Amstelveen) deed een simpel proefje om de efficiëntie van materiaalgebruik aan te tonen. ‘Neem twee A4’tjes. Tweemaal precies evenveel materiaal. Vouw een in een ronde koker, de ander in een rechthoekige. Vul ze allebei met rijst. De ronde kan veel meer rijst herbergen. Een ronde vorm gaat dus zuiniger met verpakkingsmateriaal om.’
Maar een ronde vorm is ook sterker, schrijft Wilko Emmens uit Castricum, senior researcher bij Corus. ‘Een rond blik verdraagt makkelijker een grote druk. Bij frisdranken en bier levert de overdruk een aanzienlijke bijdrage aan de vormvastheid. Daardoor kan de wand bijzonder dun worden, minder dan 0,1 mm.’ Bij conserven gelden heel andere eisen, aldus Emmens. ‘Het blik wordt verhit om het te steriliseren. De verpakking moet die overdruk kunnen weerstaan. En in de winkel moet de verpakking normaal gebruik, inclusief vallen, kunnen overleven. De traditionele ronde “bus” met ribbels is vanuit dat oogpunt ontstaan.’