recensie door Tiscali
UTRECHT - 22/06/06
Sinds kort kan iedereen aan de slag met bèta 2 van Windows Vista. Maar misschien heeft u de 4 GB grote download nog niet afgehaald en wil u eerst meer informatie voordat u uw pc opoffert aan het nieuwste uit Redmond. Voor die mensen zetten wij even alle informatie over Vista op een rij en bieden we een diepgaande recensie van de bèta (Wij baseren ons op Community Technology Preview, Build 5308, die nagenoeg identiek is aan bèta 2).
Zoals u ongetwijfeld heeft vernomen, is de consumentenversie van Windows Vista opnieuw uitgesteld, ditmaal tot begin 2007. Microsoft zegt meer tijd nodig te hebben om de beveiliging in orde te krijgen. Aan het uiterlijk, de nieuwe functies en nieuwe mogelijkheden van de opvolger van Windows XP zal echter niet veel meer veranderen. En laten nu juist die nieuwigheden allemaal al in de laatste testversie van Windows Vista zitten. Uit een test van deze bètaversie blijkt dat Microsoft goed naar andere besturingssystemen heeft gekeken.
De laatste versie is volgens Microsoft 'feature-complete', wat wil zeggen dat alle eigenschappen, visuele verbeteringen en andere extra's reeds in deze versie zijn opgenomen. De softwarefabrikant richt zich vanaf nu alleen nog maar op het repareren van bugs, het vergroten van de veiligheid, en een verbetering van de prestaties en compatibiliteit. De bèta voldoet volledig aan onze verwachtingen. Alles werkt en vrijwel nergens ontdekken we lege plekken (behalve in de Help-bestanden).
De grafische interface is met al zijn verschillende kleuren op zijn minst 'anders' te noemen. Zoals het een bètaversie betaamt, doen zich enkele problemen voor met de hardwareondersteuning en crashen sommige applicaties – met name Windows Explorer.
Windows Vista biedt nieuwe mogelijkheden voor beheerders van grote aantallen computers, maar biedt ook voor eindgebruikers nieuwe mogelijkheden. Eén van de vernieuwingen is de Sidebar, een zijbalk op de desktop waar een aantal mini-applicaties zijn te vinden (Microsoft noemt deze Gadgets). Dergelijke oplossingen kennen we al in de vorm van Widgets bij de Yahoo! Widget Engine (het voormalige Konfabulator) en het Dashboard van Apple's OS X.
Verder valt direct het nieuwe Welcome Center op, een venster waarin belangrijke taken zijn gegroepeerd zoals het instellen van apparaten of het kopiëren van bestanden en instellingen van een oude computer.
In navolging van Apple's Exposé-functie, die met één druk op de knop in staat is om alle open vensters te verkleinen en op het scherm te rangschikken, krijgt Windows Vista een dergelijke functionaliteit. Flip en Flip 3D moeten het makkelijker maken om met veel open vensters te werken.
Flip, dat u oproept via de toetscombinatie Alt-Tab, toont nu miniatuurweergaven van open vensters. Flip 3D stelt de gebruiker in staat om met het scrollwieltje van de muis door een 3D-stapel van vensters te bladeren. Helaas is in onze testversie de functie Anti-aliasing nog niet ingeschakeld en ogen de schuine vensters erg rafelig.
De kernel aangepakt :
Eén van de grootste manco's van Windows XP is de onveiligheid van het systeem. Hoeveel patches en beveiligingsupdates Microsoft ook uitbrengt, het zijn niet meer dan tijdelijke oplossingen. Het grootste veiligheidsprobleem van Windows XP zit hem namelijk in de kernel, het hart van het Windows-systeem.
Het is inherent aan de structuur van deze kernel dat hij nooit echt veilig te maken is. Dat probleem pakt Windows Vista aan door de kernel te herconstrueren. Een compleet nieuwe kernel ontwerpen was in verband met compatibiliteitsproblemen niet mogelijk.
Hoewel de kernel van Windows Vista dus lijkt op die van Windows XP, zijn er enkele fundamentele veranderingen doorgevoerd. Veel minder onderdelen van het besturingssysteem draaien in een zogenoemde Kernel-modus. Zo draaien bijvoorbeeld vrijwel alle drivers in User-modus. Mocht een driver dus voor problemen zorgen, dan crasht niet het hele systeem. Het updaten van drivers is voortaan ook mogelijk zonder een verplichte herstart.
De onderdelen die nog wel in Kernel-modus draaien, kunnen niet zonder meer nieuwe onderdelen installeren; daarvoor zijn voortaan een beveiligingscertificaat en Administrator-rechten noodzakelijk.
Door deze maatregel is het voor virussen en wormen veel moeilijker geworden om het hart van het systeem te besmetten, al moeten we afwachten of Windows Vista zich straks ook 'in het wild' staande kan houden.
Microsoft heeft in Windows Vista de prestaties proberen te optimaliseren door de Windows-kernel slimmer om te laten gaan met 'heaps'. Heaps zijn onderdelen die applicaties in het geheugen een plekje toewijzen en die de toegang tot dit geheugen regelen.
Grote heaps zorgen samen met heap-fragmentatie voor vertraging in Windows XP. Dat probeert Windows Vista te voorkomen via automatische schijfdefragmentatie, dat voor optimale prestaties van de harde schijf zorgt.
De nieuwe SuperFetch-technologie draagt daar ook aan bij door te leren welke applicaties of onderdelen u het meest aanspreekt en deze alvast 'voor te laden' in het geheugen. Daardoor start een applicatie sneller op en wordt een document sneller geopend. Deze technologie houdt zelfs rekening met de tijden waarop u met applicaties werkt ('s weekends, 's avonds of doordeweeks) en is tevens in staat om gebruik te maken van een geheugenstick.
Heeft u nog ergens een oude usb-stick met 256 of 512 MB geheugen liggen, dan loont het de moeite om deze in uw pc te steken - flashgeheugen is voor deze technologie een stuk sneller dan een harde schijf.
Netwerken :
Het netwerkdeel van Windows XP (de Network-stack) is een geëvolueerde versie van de code die al werd gebruikt voor Windows 2000. Voor Windows Vista is de netwerkcode volledig vernieuwd. Was IPV6-ondersteuning in Windows XP mogelijk na een speciale patch, in de Windows Vista-netwerkcode is dit standaard opgenomen. Veiligheid staat centraal: de netwerkcode speelt beter in op firewalls en is beter in staat om netwerkaanvallen te weerstaan.
Net zo belangrijk is de prestatiewinst die Microsoft heeft weten te realiseren. Bij eventueel pakketverlies zorgen nieuwe algoritmen in de TCP/IPstack ervoor dat er geen snelheidsverlies optreedt. Volgens Microsoft kunnen we bij snelle internetverbindingen meetbaar sneller downloaden; bij het testen van deze bètaversie hebben we dit echter nog niet kunnen vaststellen.
Waar we in Windows XP netwerkinstellingen konden regelen via My Network Places, zijn deze in Windows Vista ondergebracht in het nieuwe Network Center.
Daarin is onder meer een visuele weergave van het netwerk te vinden, zodat we direct zien waar zich eventueel een probleem voordoet. Met de Network Explorer kunnen we door andere computers bladeren die zich in het netwerk bevinden.
Ook het onderdeel Draadloze Netwerken is in Network Center ondergebracht. Windows Vista ondersteunt alle draadloze netwerkbeveiligingen, inclusief 802.11i. Voortaan is het mogelijk om direct van het ene draadloze netwerk naar het andere te switchen. Verder is het nu makkelijker om een ad hoc-netwerkverbinding te leggen tussen twee notebooks.
Multimedia :
Windows Media Center Edition is binnen de Windows Vista-lijn geen losse Windows-versie meer: de Media Center-functionaliteit zit standaard in alle versies vanaf Home Premium. Er zijn enkele veranderingen doorgevoerd in de gebruikersinterface van Media Center en er is nu ook ondersteuning voor digitale kabeltuners.
Op het vlak van audio laat Windows Vista alle geluidsgerelateerde taken uitvoeren op gebruikersniveau. Bij eventuele problemen crasht dus niet het hele systeem.
Audiodrivers kunnen nu geüpgraded worden zonder een herstart en bij problemen zal de 'audio-stack' automatisch opnieuw worden gestart - zonder dat u er iets van merkt. De geluidsverwerking verloopt in Windows Vista een stuk vlotter, aangezien er niet op basis van 16-bit integer-berekeningen, maar met 32-bit floating-point berekeningen wordt gewerkt.
Windows Vista biedt verder standaard spraakherkenning en een nieuwe spraaksynthesizer, die in staat is om tekst voor te lezen. Erg handig is de mogelijkheid om het volume per programma in te stellen, wat er in elk geval voor zorgt dat het chatgeluid van MSN Messenger straks niet meer loeihard door uw muziek heen knalt.
Het opgefriste regelpaneel voor geluid is voorzien van geluidsniveaumeters, een nieuwe indeling en instellingen voor microfoon, luidsprekers of hoofdtelefoon. Helaas is de geluidsverwerking niet hardwarematig versneld, en dit kan ook niet met een geluidskaart met een DSP worden verholpen, zoals dat wel kan onder Windows XP. Gelukkig wordt de geluidsstandaard OpenAL, die steeds vaker in games wordt gebruikt en vergelijkbaar is met DirectX en EAX, wél ondersteund.
DirectX 10 :
Over games gesproken: de nieuwste DirectX-uitvoering, versie 10, zal alleen draaien onder Windows Vista. Omdat deze versie gebruikmaakt van de nieuwe driverfunctionaliteit, zal ze niet kunnen werken onder Windows XP.
In DirectX 10 zijn de DLL's een stuk sneller, en oudere versies van DirectX worden niet meer ondersteund. Voor games die een eerdere versie van DirectX vereisen, wordt DirectX 9.L meegeleverd, een versie die ook onder Windows Vista werkt. De verwachting is dat DirectX 9 sneller zal draaien onder Windows Vista dan onder Windows XP.
DirectX 10 realiseert de meeste verbeteringen met onder meer minder processorbelasting, een slimmer gebruik van de grafische processor en verplichte hardwarestandaarden die gameontwikkelaars een hoop werk uit handen nemen. Het reeds door Microsoft aangekondigde Halo 2 zal alleen werken onder Windows Vista met DirectX 10.
Nieuwe en verbeterde applicaties
Windows XP introduceerde de functie Systeemherstel, waarmee de pc kon worden teruggezet naar een eerdere situatie met bijbehorende instellingen. Ook in Windows Vista is die functie opnieuw van de partij.
Het systeem werkt nu iets verfijnder. De nieuwe SafeDoc-optie maakt automatisch reservekopieën van bestanden. Ook per ongeluk gewiste bestanden of oudere versies van bestanden zijn hiermee terug te halen. Windows Vista biedt daarnaast een nieuwe ingebouwde back-uptool waarmee handmatig of automatisch back-ups te maken zijn van mappen of complete harde schijven.
Outlook Express was het standaard mailprogramma van Windows XP; in Windows Vista treffen we Windows Mail aan, een kersverse mailclient voor POP- en IMAP-accounts die voorzien is van een spamfilter en een phishing-filter. Ook zit er nu een snelle zoekfunctie in Windows Mail en is de Nieuwsgroep-functie verbeterd.
Windows Vista kent standaard een Agenda-applicatie, Windows Calendar, die voorziet in een kalender, takenoverzicht, gedeelde kalenderfunctionaliteit en afspraakbevestiging via e-mail. Deze applicatie ondersteunt het iCal-formaat, wat zo'n beetje de standaard is.
Nieuw is verder Photo Gallery, bedoeld voor beeldbeheer en het zoeken naar digitale foto's. De Gallery-applicatie biedt enkele basisbewerkingsfuncties, zoals uitsnijden, vergroten/verkleinen, het aanpassen van helderheid, contrast en rotatie, en het verwijderen van rode ogen - te weinig om de installatie van een volledig pakket overbodig te maken, maar genoeg voor een snelle beeldbewerking.
Alle aanpassingen zijn weer ongedaan te maken, want het origineel blijft altijd behouden. Het is tevens mogelijk om diashows te maken en deze op te slaan op cd of DVD, zodat u in de woonkamer de foto's op een tv-toestel kunt bekijken.
Uiteraard is Movie Maker weer aanwezig in Windows Vista. De nieuwe versie kan films naar DVD wegschrijven, en werkt sneller en soepeler dan de vorige versie. Media Player 11 in Windows Vista komt ook beschikbaar voor Windows XP en heeft een nieuwe interface, een nieuwe zoekfunctie en betere ondersteuning van MP3-spelers. Als standaard muziekwinkel is de MTV-winkel Urge aangemerkt.
Aero Glass :
Het systeem dat de vensters op uw scherm tekent in Windows, is antiek te noemen. Zo antiek zelfs dat Microsoft besloot dit onderdeel voor Windows Vista geheel opnieuw te schrijven. Wie beschikt over een grafische kaart met minimaal 128 MB geheugen die DirectX 9 ondersteunt, kan gebruikmaken van de nieuwe Aero Glass-interface. Oudere systemen kunnen terugvallen op de oude GDI+-versie van het desktopsysteem zoals we dat kennen van Windows XP.
Een grafische kaart met DirectX 9 is nodig omdat Windows Vista elk venster, pictogram of werkbalk tekent als een 3Dvlak. Daardoor is het mogelijk om alles op de desktop veel beter aan te passen of te laten bewegen. Bovenal biedt Windows Vista de mogelijkheid een fraaiere desktop te tonen.
Het nieuwe systeem biedt Windows Vista ook de mogelijkheid om onafhankelijk van de schermresolutie de puntgrootte van bijvoorbeeld een pictogramonderschrift te tonen. Een 12-punts lettertype zal altijd een 12-punts lettertype zijn, of het nu wordt getoond op 1.280 x 1.024 of op 1.920 x 1.080 pixels. De dagen dat alles kleiner en moeilijker leesbaar werd als u de schermresolutie verhoogde, lijken definitief voorbij.
Bitlocker en Defender :
Microsoft heeft veel moeite gedaan om van Windows Vista een veiliger besturingssysteem te maken. Naast de al besproken aanpassingen in de kernel, het netwerkgedeelte en de andere driveropzet is er een nieuw beleid voor privileges.
Gebruikers zijn nu niet meer standaard Administrator (beheerder), maar krijgen minder rechten dan in vorige versies van Windows. Onervaren gebruikers kunnen op deze manier niet per ongeluk hun eigen systeem om zeep helpen of spyware installeren.
BitLocker is het nieuwe systeem voor de volledige encryptie van harde schijven of gebruikersaccounts, en zorgt ervoor dat de data op gestolen notebooks niet meer het gevaar loopt in verkeerde handen te vallen.
De ingebouwde firewall van Windows Vista is sterk verbeterd, en uitgaande verbindingen kunnen voortaan geblokkeerd worden. Windows AntiSpyware, in Windows Vista standaard in het besturingssysteem ingebakken, is omgedoopt tot Windows Defender en biedt een iets uitgebreidere functionaliteit.
De nieuwe browser van Windows XP, Internet Explorer 7, draait in een aparte modus. Het besturingssysteem zelf kan daardoor nauwelijks worden beïnvloed door problemen in de browser.
Ook de ActiveX-beveiliging is flink opgeschroefd. Helaas is er geen standaard antivirusprogramma in Windows Vista aanwezig. Wel biedt Microsoft antivirusfabrikanten de mogelijkheid hun product als plug-in voor Defender aan te bieden. Ook de eigen antivirusdienst OneCare wordt gepromoot in Windows Vista, maar is niet ingebouwd - met het oog op mogelijke juridische claims tegen Microsoft.
Mocht Windows Vista toch onverhoopt crashen, dan kan er teruggegrepen worden naar een automatische backupfunctie. Deze is in staat om complete images te maken van uw harde schijf en deze op te slaan op cd, DVD, een andere harde schijf of een andere computer in het netwerk.
Upgraden of niet ? :
Of Windows Vista zo geweldig gaat worden als Microsoft ons wil doen geloven, moeten we nog even afwachten. Het verkeert nog steeds in bètastadium en is opnieuw uitgesteld. Bovendien leren eerdere ervaringen ons dat er in een Microsoft-besturingssysteem nog het nodige kan veranderen enkele maanden voor de uiteindelijke introductie.
Windows Vista kent niettemin enkele uitstekende nieuwe functies. De verbeterde zoekfunctie, de interface en de toegevoegde standaardapplicaties zijn in veel gevallen een vooruitgang. De nieuwe opbouw van de kernel en het beveiligingssysteem waren bovendien broodnodig.
Er zijn veel zaken die we in deze preview niet genoemd hebben, zoals bijvoorbeeld ouderlijk toezicht en andere restrictieopties, maar daar komen we uiteraard uitgebreid op terug als de uiteindelijke versie uit is. Een definitief oordeel kunnen we nu dan ook nog niet geven; daarvoor zijn er nog te veel onzekerheden.
Zal de zijbalk bijvoorbeeld een lang leven beschoren zijn? Gaat Media Player 11 eindelijk concurreren met iTunes? Zullen de prestaties op eenzelfde niveau staan als die van Windows XP? Van het antwoord op deze vragen zal mede afhangen of u wil overstappen op Windows Vista. We blijven in elk geval de ontwikkelingen op de voet volgen.
.
Wat zijn de specs van je pc?
