Wat zijn psychosen?
Iemand met een psychose neemt de wereld anders waar dan anderen. Dat kan zich uiten in wanen en/of hallucinaties. Iemand die psychotisch is, is vaak onrustig en kan niet tot adequaat denken en/of handelen komen. Iemand met psychotische verschijnselenheeft daar meestal heel veel last van. Stemmen kunnen hem* bijvoorbeeld gevaarlijke opdrachten geven, of hitsen hem op tegen iemand van wie hij houdt. Al deze verschijnselen roepen ook vaak veel angsten op.
Psychotische verschijnselen verschillen van persoon tot persoon en van moment tot moment. De belevingen tijdens een psychose worden onder meer bepaald door karakter, achtergrond en cultuur. Ook recente gebeurtenissen kunnen van invloed zijn. Een psychose kan enkele uren duren, maar ook weken of maanden. Sommige mensen maken één keer in hun leven een psychose door, anderen vaker.
Wat zijn de symptomen van een psychose?
Hallucinaties
Tijdens een psychose zien, horen, proeven of voelen mensen met schizofrenie dingen die er niet werkelijk zijn. Ze zijn er dan zo van overtuigd dat deze waarnemingen werkelijkheid zijn, dat ze ernaar gaan handelen.
Ze kunnen bijvoorbeeld stemmen horen die niemand anders hoort, of zien dingen die er niet zijn. Of ze denken bijvoorbeeld dat hun hele lichaam bedekt is met beestjes. Ook kunnen ze vinden dat voedsel anders smaakt, zo erg dat ze denken dat ze worden vergiftigd.
Wanen
Een waan is een onjuiste en niet te corrigeren overtuiging waarin degene die de waan heeft, zelf vaak een centrale plaats inneemt. Wanen hebben vaak een bizar karakter: de mogelijkheid dat ze waar zijn is uitgesloten, maar voor de patiënt zijn ze realiteit. De persoon denkt bijvoorbeeld dat hij iemand anders is dat hij wordt achtervolgd of dat anderen tegen hem samenspannen.
Een waan neemt voor degene die eraan lijdt zo'n belangrijke plaats in zijn belevingswereld in, dat deze zijn hele leven drastisch beïnvloedt. Als iemand bijvoorbeeld het idee heeft dat anderen hem proberen te vergiftigen, kan hij zijn eetgewoonten veranderen of zelfs hele tijden vasten.
Verward denken en spreken
Tijdens een psychose is het normale denkproces verstoord. Iemand met een psychose maakt vreemde, voor anderen geheel onverwachte en soms onbegrijpelijke gedachtesprongen, springt van de hak op de tak en is soms niet meer te volgen.
Bij een psychose kan iemand zelf moeite hebben anderen te volgen en dingen te onthouden.
Veranderingen in het gevoelsleven
Mensen met een psychose kunnen zich 'vreemd' voelen en het idee hebben dat ze zijn afgesneden van de rest van de wereld. Stemmingsschommelingen komen veel voor en men kan ongewoon opgewonden of depressief zijn, maar ook angstig of achterdochtig. Emoties zijn vervlakt; men voelt minder dan voorheen of toont zijn emoties minder.
Veranderd gedrag
Mensen met een psychose gedragen zich anders. Ze kunnen extreem actief of slaperig zijn, op rare momenten lachen of kwaad worden zonder duidelijke oorzaak. Vaak hangen veranderingen in gedrag samen met de wanen of de hallucinaties. Iemand die denkt dat hij wordt bedreigd, zal bijvoorbeeld de politie bellen. Soms komt het tot uiterst bizar en gevaarlijk gedrag, waarbij iemand zichzelf opzettelijk verwondt.
bron: www.janssen-cilag.nl