Je hebt 3 belangrijke begrippen die allemaal gebaseerd zijn op sociale categorisatie (het indelen van mensen op basis van een gemeenschappelijk kenmerk), het zijn:
1. Vooroordeel.
Vooroordelen bestaan uit een cognitieve component: wat we weten of denken (te weten) van een groep ; een affectieve component: wat we voelen tegenover een individu of groep. (bewondering of afkeer) ; en tot slot een gedragsmatige component, welke inhoudt hoe we handelen (we vermijden iemand of trekken juist naar iemand toe)
Een vooroordeel hoeft dus niet per definitie negatief te zijn. Zo denken we dat mannen uit India goede ICT-ers zijn, of vrouwen uit Azië goede verpleegsters.
Stereotype
Elk vooroordeel bestaat uit een stereotype. Ook dit is eigenlijk een neutraal begrip. Het is een mening die we de hele groep toekennen. Nederlanders zijn gierig, of duitsers 'punktig'.
Een stereotype helpt de omgeving te vereenvoudigen. Het voordeel hiervan is dat we snel beslissingen kunnen nemen.
Discriminatie
Discriminatie vindt plaats als we onrechtvaardig nadelig handelen tegenover leden van een groep of de groep in zijn geheel omdat ze simpelweg lid zijn van een specifieke groep. Een portier die iemand weigert omdat die persoon sneakers draagt discrimineert niet omdat elk persoon (ongeacht huidskleur, etniciteit, nationaliteit, coïtusuele geaardheid) een ander paar schoenen kan aanschaffen. Mag iemand niet naar binnen omdat hij of zij toevallig donker is van huidskleur dan is er wel sprake van discriminatie. Immers de persoon kan niet even blank worden.
De vraag is dan.. wat veroorzaakt vooroordelen. Daar zijn meerdere theorieen over.
1. We zijn hedonistisch ingesteld. We zijn liever rijk dan arm en hebben liever een bord vol eten dan een leeg bord voor ons neus. Om het zo goed mogelijk te hebben gaan we heel ver. We bedriegen, chanteren, maken ruzie en eigenen onszelf dingen toe waar we geen recht op hebben als we ons zouden houden aan eerlijke verdeling.
2. Wat ik al eerder noemde hierboven. We delen de wereld om ons heen liefst zo helder mogelijk in. Iemand is betrouwbaar of onbetrouwbaar, er brandt licht ipv een vuur, er passeert een relschopper ipv een agent. Sommige beslissingen van wat we in onze omgeving waarnemen moet dus heel snel plaatsvinden omdat het soms letterlijk onze dood zou kunnen betekenen als we er te lang over zouden nadenken.
Toch heeft dit ook een belangrijk nadeel, namelijk dat we sommigen dingen anders waarnemen dan ze daadwerkelijk zijn.
3. Het sociaal categoriseren. We willen het liefst een zo positief beeld over onszelf hebben. Maken we deel uit van een groep dan vinden we die beter, superieur aan een andere. Dit is de positiviteitsvertekening: we beoordelen onszelf, de eigen groep als positiever dan de andere groep. Hetzelfde zie je als er een Wereldkampioenschap wordt gehouden. Op zulke momenten worden we sterk gewaar van de andere groep en ontstaat er een sterk wij/zij gevoel.
4. Sociale attributie.
Attributie is dat we gevolgen van gedrag wijten aan de situatie of aan de persoon zelf.
Wanneer iemand van de andere groep iets doms doet zeggen we dat het aan de persoon ligt. Doet zo iemand het goed dan zal zo iemand toevallig wel geluk hebben gehad omdat de situatie hem of haar gunstig was gestemd.
Doen we zelf iets doms dan wijten we dat aan de situatie (het was glad en dus vloog ik uit de bocht) ipv aan onszelf (ik lette niet op dus ik vloog uit de bocht)
Een negatieve verwachting van de andere groep kan 5 uitwerkingen hebben:
- we hebben een negatieve verwachting tegenover marokkaantjes. We lezen in de krant dat een marokkaantje heeft gestolen. Onze verwachting is daarmee bekrachtigd dus de negatieve verwachting blijft bestaan.
- we hebben als groep de negatieve verwachting tegenover marokkaantjes. Als gevolg hiervan gaan we ons gedrag alvast aanpassen. We gaan ze mijden, niet aannemen als werknemer, bekritiseren. Ons gedrag werkt zo als wat Erikr al noemde als een selffulfilling prophecy. Gevolg: ook hier blijft de negatieve verwachting bestaan.
De negatieve verwachting kan ook niet worden waargenomen, maar juist tegenovergesteld! Er zijn dan 3 mogelijkheden
- we schrijven het positieve gedrag van een Marokkaan toe aan de situatie. Omdat de schooldirecteur aanwezig was gedraagde hij zich netjes. Gevolg is dat de negatieve gedachten over de Marokkanen blijft bestaan.
- we schrijven het positieve gedrag toe aan een uitzondering. Dit is toevallig 1 goede marokkaan, maar de andere 99% deugt alsnog niet. Ook hier blijft de negatieve houding tegenover de Marokkanen als bevolkingsgroep bestaan.
- We zien de Marokkaan die positief gedrag vertoont als belangrijk vertegenwoordiger van zijn groep. Pas dan is er kans dat we onze negatieve verwachtingen gaan bijstellen en ze niet langer met negatieve verwachtingen tegemoet treden bij een initieel contact.
Waar het onderzoek op doelt is dat wij als ingroup (meestal de meerderheidsgroep) daar ook voor verantwoordleijk zijn.
Om dit verder proberen uit te leggen..
Je hebt grofweg 4 mogelijkheden als immigrant:
1. je kiest voor integratie = behoud van eigen cultuur + contact met de cultuur van het land waar je naar toe gaat. Merendeel van turken, marokanen, italianen, chinezen kiezen hiervoor. Veel mensen denken dat integratie betekent dat men volledig kiest Nederlander te zijn, maar dit is niet juist. dit is assimilatie, punt 2.
2. je assimileert = je breekt alle banden met de eigen cultuur en kiest ervoor om volledig Nederlander te worden. Veel Indische Nederlanders. Of surinamers.
3. je behoud je eigen cultuur maar je wilt niets met het gastland te maken hebben = separatie. Denk bijvoorbeeld aan zigeuners.
4. Je breekt met je eigen cultuur en wilt niets met het gastland te maken hebben = marginalisatie.
De k*tmarokkaantjes waar vaak issues over zijn behoren tot deze laatste groep. het zijn met name groepen jongeren van de tweede generatie. Omdat ze marginaliseren =ze houden niet vast aan hun eigen cultuur, maar willen ook geen contact met het land waarin ze leven vallen ze tussen wal en schip, m.a.w. in de marge van de maatschappij.
Als Nederlanders zien wij het liefst dat immigranten assimileren. Dus dat ze de eigen cultuur vergeten en volledig 'nederlander' worden. Vraag is hoe realistisch dat is. Als ik zelf zou emigreren zou ik ook bijv. katholiek blijven, sinterklaas blijven vieren en blijven fietsen. (Om maar wat te noemen) Daarnaast gaan Nederlanders nogal gemakkelijk snel Engels praten in conversaties met buitenlanders dus zou heel erg gehecht aan de Nederlandse cultuur, zo ver die al bestaat, zijn we ook niet echt.
Enfin, in ieder geval vinden we het fijn dat mensen zoveel mogelijk op ons lijken. De gelijkheidattractie theorie stelt dit ook: hoe meer mensen op ons lijken, hoe aardiger we ze vinden.
Echter je zou denken dat wij als Nederlanders er bijvoorbeeld alles aan zouden doen om mensen te helpen met assimileren. Dit is echter vaak niet het geval. Het gevolg is dat mensen dus hun eigen cultuur hebben achtergelaten, vervolgens moeite doen om te assimileren in de Nederlandse cultuur, maar alsnog niet volledig in de groep worden opgenomen omdat ze bijvoorbeeld nog een accent hebben in hun spraak of een getint uiterlijk hebben. M.a.w. de geassimileerde wordt niet helemaal geaccepteerd.
We weten allemaal hoe we ons voelen wanneer we net niet helemaal geaccepteerd worden in een groep. We voelen ons minderwaardig, of tussen wal en schip. Sommige immigranten voelen dit ook en worden min of meer gedwongen tot marginalisatie, met alle ellendige gevolgen van dien.
