De omroep bevoordeelt links
Het lijkt misschien dat ‘De Wereld Draait Door’ een PvdA-programma is, het is niet zo. Op onderzoek naar politici in talkshows promoveert Birte Schohaus volgende week aan de Rijksuniversiteit Groningen. “Ik durf wel te zeggen dat alle talkshows hun complete programmering zouden omgooien als ze het bericht kregen dat Wilders wilde aanschuiven”, zegt Schohaus. “Maar hij weigert altijd. En ja, ze proberen het wel, steeds opnieuw.”
De politieke voorkeur van een televisieredacteur doet niet ter zake, ontdekte Schohaus. Zij promoveert volgende week op het uitnodigingsbeleid van de zes belangrijkste Nederlandse talkshows: ‘De Wereld Draait Door’, ‘Jinek’, ‘RTL Late Night’, ‘Buitenhof’, ‘WNL op Zondag’ en ‘Pauw’.
Het meest politiek gekleurd is ‘WNL op Zondag’. Schohaus: “Zij profileren zich nadrukkelijk als omroep voor het rechtse geluid, dus bij hen schuiven vooral VVD en in iets mindere mate CDA vaak aan. Maar dat is de uitzondering. Bij alle andere talkshows staat weliswaar de PvdA bovenaan, maar het scheelt maar heel weinig met de VVD. De reden dat die politici worden uitgenodigd is dat hun partijen in de regering zitten.”
Wel een belangrijk criterium is de vraag of een politicus goed kan praten. ‘Talkability’, noemt Schohaus dat. “Ze moeten leuk mee kunnen praten over andere dingen dan alleen het onderwerp waarvoor ze zijn uitgenodigd.” Omdat de talkability van een gast pas echt tijdens het programma blijkt, zijn redacties huiverig om ‘nieuwe’ politieke gasten uit te proberen. Dat zien ze als ‘experimenten’.
Politici gaan graag naar talkshows, zegt Schohaus, al mijden ze het liefst de confrontatie met ‘de gewone man’. “Dat is voor een politicus heel riskant. In deze verkiezingscampagne moeten ze wel omdat de kloof tussen burger en politiek nadrukkelijk een item is. Ze moeten tonen dat ze die willen overbruggen. Maar het blijft ongewis. Rutte’s confrontatie met de Groningers was bijvoorbeeld minder gelukkig dan die van Pechtold met de man die een doodswens had. Pechtold kon juist meer van zijn politieke agenda laten zien.”