Hoe weet je dat je er een paar weken uit ligt en waarom blijf je je rechter been trainen, als je linker been niet getraind kan worden? Dan ga je een disbalans krijgen
Die krijg je sowieso, andere been blijven trainen.
1. Meta-analyse algemeen effect
Unilateral resistance training induces significant contraction type-dependent gains in the contralateral untrained limb. Methodological issues in the included studies are outlined to provide guidance for a reliable quantification of CE in future studies.
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Deelnemers: gezonde volwassenen
Interventie: unilaterale krachttraining
Resultaat: gemiddeld +7,8% krachttoename in het ongetrainde been/arm.
Conclusie: duidelijke cross-education, vooral via neurale adaptatie.
2. Onderlichaam, unilaterale training
Cross-education describes the training of one limb that leads to performance enhancements in the contralateral untrained limb, driven by neural changes rather than muscle adaptation. In this systematic review and meta-analysis, we aimed to evaluate the efficacy of cross-education (vs. a control...
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Deelnemers: mannen & vrouwen, onderlichaam oefeningen
Resultaat: significante verbeteringen in 1-RM, maximale vrijwillige contractie (MVC), piekkracht → SMD 0,39–0,61.
Extra: eccentrische training effectiever voor isometrische kracht dan concentrische.
Conclusie: unilaterale beenoefeningen verbeteren ook de kracht van het andere been.
3. Mechanismen overzicht
https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1113/EP091881
Type: review paper
Bevindingen: cross-education komt niet door hypertrofie, maar door neurale veranderingen:
verhoogde corticospinale excitabiliteit
verminderde interhemisferische remming
Conclusie: effect is vooral “centraal” (hersenen/zenuwstelsel).
4. Moderne review (principes)
https://link.springer.com/article/10.1007/s00421-024-05472-9
Type: review (2024)
Inhoud: recente inzichten in trainingsmethodes en effectgrootte.
Conclusie: cross-education is praktisch inzetbaar in revalidatie, vooral met hogere intensiteit en excentrische training.
5. ACL-revalidatie (knie)
There was a moderate to high quality of evidence, with statistical significance that the addition of unilateral training to standard rehabilitation improved the cross-education of quadriceps strength after ACL reconstruction. More research is needed to assess the consistency of these results...
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Deelnemers: patiënten na ACL-reconstructie
Resultaat: trainen van het gezonde been → significant meer krachtbehoud in het geopereerde been (SMD ~0,60 na 8–12 weken).
Conclusie: toepasbaar in fysiotherapie, voorkomt krachtverlies in het geblesseerde been.
6. Immobilisatie van arm
The contralateral effects of unilateral strength training, known as cross-education of strength, date back well over a century. In the last decade, a limited number of studies have emerged demonstrating the preservation or "sparing" effects of cross-education during immobilization. Recently...
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Deelnemers: gezonde proefpersonen, arm geïmmobiliseerd
Resultaat: zonder training → 20–30% krachtverlies.
Met cross-education (andere arm trainen) → slechts ~13% krachtverlies en spiermassa beter behouden.
Conclusie: unilaterale training beschermt zelfs spiermassa in geïmmobiliseerd lidmaat.
---
7. Neurofysiologische mechanismen
https://www.josam.org/josam/article/view/54/72
Type: overzicht
Bevindingen: EMG, neuroimaging en hersenonderzoek bevestigen:
motorische cortex activeert beide kanten deels
“cross-activation” en “bilateral-access” modellen verklaren effect
Conclusie: sterke onderbouwing dat het zenuwstelsel de sleutel is.
