Bla bla bla
Nou, eens kijken of ik nog wat zinnigs kan zeggen...
Laat ik allereerst zeggen dat ik sceptisch ben, t.o.v. beide atheïsme en theïsme. Dat vind ik een gezonde instelling, en hoewel ik me eerder als atheïst, of beter, als agnost beschouw, en dat als het ware mijn vertrekpunt is, heb ik me nooit en zal ik mij nooit definitief gewonnen geven voor een idee. I try to keep an open mind, als het ware.
Goed, het vertrekpunt is simpel: er is een god of er is geen god. Ik hoop dat we het daar over eens zijn, uitgaande van Aristoteles' aangescherpte Denkwetten. Als iemand gaat beweren dat er beide een god is en er tegelijkertijd geen god is, is het eind zoek. Mijn vertrekpunt is dus 'er is een god of er is geen god'.
Ander uitgangspunt is dat ik een realist ben m.b.t. de empirische wereld. Ik ben geen idealist, geen zuivere (Fichte), noch een transcendentale (Schopenhauer). Ik stel dus dat er een werkelijkheid is, waar wij subjectieve kennis van kunnen hebben. Objectiviteit verwerp ik ten stelligste.
Goed. Volgens theïsten schiep god de wereld; volgens atheïsten niet. Hier kunnen we al over twisten, er zijn ook theïsten die zeggen dat god de evolutie initieerde, dat hij als het ware de eerste (zelf onbewogen) beweger was. Probleem is dus: in welke god geloof je? Ben je een pantheïst en is god synoniem voor het Al? Ben je een monotheïst en geloof je in één god? Geloof je in meerdere goden, wellicht twee: één scheppende en een almachtige? Beantwoord die vraag eens voor jezelf, en wees je bewust voor de consequenties daarvan.
Stel je gelooft in een (één) god: is dat een schepper, die daarna zijn handen van de wereld aftrok of is dat een regiseur, die de touwtjes in handen heeft? Wellicht is hij zich onbewust van zijn schepping en is hij in die zin zelf een agnost, die niet weet dat hij met de een of andere denk- of concrete daad het universum geschapen heeft. En verder: is god onverschillig, ronduit goed of slecht? Of zijn dat louters 's mans concepten, die niet van toepassing zijn op een verheven god?
En komt met een god onoverkomelijk een hiernamaals? De Bijbel, om maar eens een schrift te noemen, is vaker gewijzigd dan enige god lief zou zijn, en van een originele overlevering is er geen sprake meer. Men repte van wellicht meerdere goden. Misschien waren die goden wel kosmonauten... who knows? Lees eens Von Däniken, Zacharia Sitchin.
Als je in een god gelooft, ben je m.i. verplicht aan jezelf en aan de wereld, om jezelf een beeld van god te vormen, en je dat niet te laten opdringen. Waarom zou je immers geloven wat voor een grote groep wenselijk is? Wat door de eeuwen heen gevormd is naar het menselijke belangen en menselijke behoeften? De geschiedenis van de meeste geloven c.q. religies, is niet een accurater wordend beeld, maar een welgevormd beeld, geschoeid op de leest van het momentele.
Goed: is er een god of is er geen god? Het eerste impliceert, althans voor de meesten, dat god ons geschapen heeft, het tweede dat de mens god geschapen heeft, en dat tweede komt met veel overtuigende argumenten. Ik ga Nietsche niet citeren, maar de goeie man had er wel wat over te zeggen.
Het leuke aan de hele discussie vind ik dat het ene argument, net zo goed als tegenargument gebruikt kan worden, zij het in veranderde vorm.
Veel atheïsten maken de fout dat, wanneer er een god zou zijn, deze kenbaar zou moeten zijn. De mens heeft zijn zintuigen om de wereld om hem heen te vatten, te interpreteren, gevaar te ontlopen en kansen te benutten. Als er een god is, dan gaat deze vast en zeker aan die beperkte waarneming, gewaarwording en bewustwording voorbij. Daarentegen is het wel een praktisch argument: zolang als hij/zij/het zich niet heeft laten zien, hebben we geen reden erin te geloven... of misschien wel om erin te geloven, maar in elk geval niet om zijn bestaan als feitelijk aan te merken.
Theïsten maken dankbaar gebruik van het argument, door te stellen dat god inderdaad aan de bewustwording voorbijgaat, en de kennis die we van hem/haar/het kunnen hebben, louter op openbaring en overlevering berust. We kunnen god niet zien, horen, ruiken, proeven of voelen.
Beste atheïsten: misschien is er meer, misschien is dat een god. Accepteer de grenzen van 's mans bewustwording en houd er rekening mee dat er wellicht meer is. Dit staat je niet in de weg in je dagelijks handelen van het tegendeel uit te gaan. Als er een god is, dan redt de mens het ook prima zonder geloof in hem. Veel atheïsten behoorden tot de grootste goeddoeners.
Beste theïsten: het is wel erg makkelijk om te roepen dat er een god is, maar dat wij hem niet kunnen kennen. Zo kan ik het bestaan van een spaghettimonster claimen, of een eenhoorn.
Geloof je in een god, beperk dat dan tot geloof, merk het niet als kennis aan. Ben je een atheïst, zie dat dan in zekere zin ook als geloof, hoewel het feitelijk kennis is. Maar als je het als kennis aanmerkt, houd dan ernstig rekening met de grenzen aan onze kennis.
Met geloof is m.i. niet per definitie iets mis, met de meeste religies wél, en wel omdat ze star zijn, onbuigbaar, bogen op dogma's en verre van open minded zijn.
Heeft god mij nodig of heb ik god nodig?
Als ik hem nodig heb, verklaart dat niet noodzakelijkwijs zijn bestaan. Waarom zou iets dat ik nodig heb, bestaan? (F. Nietzsche)
Heb ik god nodig? Geloof dan iin een god, maar zie hem als je persoonllijke behoefte.
Ik heb geen reden om aan te nemen dat er een god is, maar die redenen spruiten voort uit een beperkte geest, geschoeid op een bepaalde culturele en sociale leest. Het feit dat ik geen redenen heb om dat aan te nemen, betekent niet dat die redenen er niet zijn. Waarom ik dan vooral atheïst ben? Omdat ik de (psychologische) verklaringen waarom de mens god schiep plausibeler vind dat enige uiteenzetting waarin god de mens schiep.
De meeste religies zijn eigenlijk waanzinning, en begonnen met iemand die waarschijnlijk in hallucinatoire toestand (Abraham) was. Jezus leek mij een geschikte kerel, maar misschien had hij gewoon een persoonlijkheidsstoornis, en onderwierp hij zich aan de mensheid door een dominante moeder. Mohammed, tsja, wat zal ik eens zeggen? Oorlogszuchtig makkertje, maar dat was wel nodig in die tijd. Het schijnt dat hij in elk geval Joden als bondgenoten zag. Dan waren er die pedofiele aantijgingen. Tsja... ik vind het te makkelijk om te oordelen 'hoe het had moeten zijn', dat doe je altijd vanuit een bepaald beeld en overtuiging, van uit een bepaald denkschema als vertrekpunt. Geloof zorgt voor mooie dingen, geloof zorgt voor lelijke dingen.
Geloof moet m.i. geloof blijven en nooit geloofsovertuiging worden. Want hoe kun je nu, je bewustzijnd van de nietigheid van de mens en de grenzen aan diens kennis, ook maar van iets overtuigd zijn?
En theïsme, is dat niet de negatie van atheïsme? En atheïsme, is dat niet de negatie van theïsme? De meeste atheïsten houden zich louter bezig met het verwerpen van theïsme, maar dat is niet nodig om hun 'geloof' te bevestigen, terwijl geen theïst atheïsme moet bestrijden om theïst te zijn. Falsificeer niet de tegenstelling, bewijs de stelling.
Amen, uhm, punt.
Groeten,
Ron