Onherleidbare complexiteit
Vriend en vijand zijn het er over eens, dat biologische systemen uitermate gecompliceerd kunnen zijn. Kan evolutie complexiteit voortbrengen? Michael Behe heeft op deze vraag een helder antwoord geformuleerd. In zijn boek 'De zwarte doos van Darwin' noemt hij een aantal biologische systemen, die buitengewoon ingewikkeld zijn. Zo kunnen bacteriën een staart hebben, die rond kan draaien. Deze staart werkt als een buitenboordmotortje, dat waterdicht is vastgehecht in het celmembraan. Het bestaat uit een draaiende as, die aangedreven wordt door een ringvormige structuur, waarbinnen de as is bevestigd. Het geheel wordt in een hoek gebogen door een kruiskoppeling, die zich aan de buitenkant van het celmembraan bevindt. Er zijn meer dan veertig eiwitten nodig om deze structuur op te bouwen en te laten functioneren. Het is een wonder van techniek. Niemand kan verklaren, hoe dit systeem zich via de kleine stapjes van evolutie ontwikkeld zou kunnen hebben. Het systeem heeft alle onderdelen tegelijk nodig om te kunnen functioneren. Als één onderdeel ontbreekt, werkt het motortje niet meer. Deze vorm van complexiteit heet: onherleidbare complexiteit. Een onherleidbaar complex systeem kan niet geleidelijk ontwikkeld worden. Alleen intelligent ontwerp kan alle onderdelen als functionerend systeem bedenken, tegelijk plaatsen en laten functioneren.
Dynamische complexiteitEr zijn nog andere vormen van complexiteit, die op een intelligent ontwerp wijzen. Een fiets, die rechtop op een helling wordt gezet, zal een eindje naar beneden rijden en dan omvallen. En een omgevallen fiets zal zich niet spontaan oprichten en verder de helling afrijden. Ook een goedfunctionerende fiets moet rechtop gezet, en bestuurd worden om zich rechtop te blij ven voortbewegen. Met andere woorden: Fietsen moeten in gang gezet worden. Ze zijn alleen stabiel, als er beweging plaatsvindt en bijsturing is voortdurend vereist. Hetzelfde geldt voor de chemische reacties, die in een cel plaatsvinden, zoals de energievoorziening, het afvoeren van afvalstoffen, het herstel van beschadigde delen of het vormen van nieuwe cellen. Een chemische reactie in een cel wordt geregeld door andere chemische reacties en op zijn beurt heeft de chemische reactie weer invloed op andere reacties. Het is een gebalanceerd ingewikkeld geheel, dat makkelijk verstoord kan worden en de reacties moeten blijven doorlopen om de cel stabiel te houden. We zouden dit dynamische complexiteit kunnen noemen. Dynamische complexiteit in een cel wijst op intelligent ontwerp.
Hiërarchische complexiteitAls bekwame mensen samen in een kantoor geplaatst worden, zal dat niet vanzelf leiden tot een goed lopend bedrijf. Er is ook een duidelijke organisatiestructuur nodig: een directeur en verschillende afdelingen, als bijvoorbeeld inkoop, productie, verkoop, financiën en personeelszaken, terwijl de afzonderlijke afdelingen ook geleid moeten worden. Er is een hiërarchische structuur nodig, die past bij de grootte en de functie van een bedrijf, Om het bedrijf efficiënt en slagvaardig te maken en te houden is ontwerp en beheerste verandering nodig. De ontwikkeling van een embryo wordt ook beheerst door hiërarchie. De eerste cellen delen zich, daarna komt er een voorkant en een achterkant, op de plaats van de armpjes ontstaat een stompje, daarna vormt zich botweefsel, dat daarna de botten en de gewrichten vormt. Op ieder moment zijn er eiwitten aanwezig, die aangestuurd worden vanuit een hoger niveau en die op hun beurt weer nieuwe eiwitten aansturen om de ontwikkeling van het embryo precies volgens plan te laten verlopen. We zouden dit hiërarchische complexiteit kunnen noemen. Hiërarchische complexiteit ontstaat niet vanzelf. Het wijst op intelligent ontwerp.