Kleine beleggers zijn in alle staten nu de federale regering een speculatietaks invoert. Maar wat betekent die nieuwe belasting nu concreet voor uw portefeuille?
1. Wat houdt de speculatietaks in?
De federale regering besliste het afgelopen weekend dat ze vanaf 2016 jaar een 'speculatietaks' invoert. Als u aandelen verkoopt binnen de zes maanden nadat u ze had aangeschaft, zal u 33 procent taks moeten betalen op de meerwaarde hierop. Minwaarden kunnen niet in rekening worden gebracht. Vanaf volgend jaar wordt de roerende voorheffing ook opgetrokken van 25 naar 27 procent.
De speculatietaks geldt alleen voor beursgenoteerde aandelen en voor particulieren. Wie in obligaties investeert zal dus geen speculatietaks moeten betalen. Maar ook beleggers die in complexere producten zoals opties of turbo's investeren, hoeven dus geen extra belasting te betalen. Nochtans worden die effecten door experts als meer speculatieve speeltjes beschouwd dan gewone aandelen.
2. Only in Belgium?
Ook in Duitsland, Luxemburg en Frankrijk bestaat een meerwaardetaks op aandelen. In Frankrijk worden beleggers extra belast als ze hun aandelen binnen de twee jaar na aanschaf van de hand doen. Die belasting halveert wel als ze na die twee jaar verkopen, en zakt verder terug als ze dat na acht jaar doen. Duitsland maakt geen onderscheid tussen langetermijnbeleggers en traders. In Luxemburg hanteert de fiscus dan weer een termijn van zes maanden.
Maar toch is de Belgische speculatietaks toch geen 'copy/paste' van de Luxemburgse. In tegenstelling tot Luxemburg zullen Belgische beleggers eventuele minwaarden immers niet aftrekken van de meerwaarden die ze hebben geboekt op hun aandelen. 'Ik durf er mijn hand niet voor in het vuur steken,' reageert fiscaal advocaat Jan Tuerlinckx. 'Maar bij mijn weten is België het enige land dat niet toelaat dat minwaarden in mindering kunnen worden gebracht.'
Dat scheelt natuurlijk een hele slok op de borrel. Stel dat u in 2016 - de speculatietaks is dus al ingevoerd - 1.000 euro aan meerwaarden heeft geboekt op aandelen die u binnen de zes maanden heeft verkocht en dat u 500 euro aan minwaarden incasseerde. In Luxemburg betaalt u dan een speculatietaks op de som van die twee, 500 euro dus. In een gelijkaardig scenario in België betaalt u taks op die 1.000 euro aan meerwaarden.
3. Hoe wordt die taks praktisch berekend?
Voorlopig is het nog in het duister tasten over hoe de overheid die speculatietaks precies zal heffen. Want het is een zaak om aan te kondigen 'speculatie' aan te pakken, die nieuwe belasting ook concreet vorm geven is andere koek. Het probleem is dat het niet altijd even gemakkelijk is te berekenen hoe lang sommige aandelen al in een beleggingsportefeuille zaten en hoe ze precies getaxeerd zullen moeten worden.
Dat klinkt nogal cryptisch, wellicht helpt een concreet voorbeeld om duidelijk te maken welke knoop de regering nog zal moeten doorhakken. Stel dat u begin dit jaar aandelen Galapagos kocht. Onder de indruk van de sterke testresultaten met zijn reumamedicijn kocht u in april nog aandelen bij. Maar na de hausse van het aandeel besloot u in juli toch wat winst te nemen. Welke aandelen zouden dan belast moeten worden, gesteld dat de speculatietaks al bestond?
De aandelen die u begin dit jaar kocht en dus niet meer binnen de vastgelegde termijn van zes maanden vallen? Of de aandelen van april en dus wel nog kunnen belast worden? De regering staat voor de keuze: ofwel hanteert ze het 'first in first out'-principe, waarbij gekeken wordt naar de aandelen die het eerst werden gekocht. In ons voorbeeld zou de belegger in kwestie dan niet worden belast. Ofwel kiest de regering voor het 'last in first out'-principe, waar naar de laatst aangekochte aandelen wordt gekeken. In dit voorbeeld zouden dus de aandelen worden belast die in april zijn gekocht.
Bij de makelaars die we maandag contacteerden viel te horen dat beleggers hen hierover een pak vragen stellen. Ze roepen de regering dan ook op om snel te beslissen.
4. Met welke aandelen wordt er het meest gespeculeerd?
De Tijd
berekende eerder dit jaar al eens welke aandelen op de Brusselse beurs het vlotst van eigenaar veranderen. Daarbij bleken twee slechtsaandelen minder dan zes maanden in de gemiddelde Belgische beleggersportefeuille te blijven: het centjesaandeel Dexia en de biotechnologiegroep TiGenix. Terzijde: de holding Solvac staat helemaal aan de andere kant van de lijst, met een gemiddelde van liefst 45 jaar in de beleggersportefeuille.
Aangezien er slechts zo weinig aandelen op de Brusselse beurs noteren die zo snel van eigenaar veranderen, kan je je afvragen of de federale regering gemakkelijk de beoogde 34 miljoen euro zal kunnen ophalen met deze speculatietaks.
5. Zijn er uitwijkmogelijkheden?
Nu ook de Belgische regering een speculatietaks invoert, denken veel waarnemers dat nogal wat beleggers zullen overwegen om een rekening te openen bij een Nederlandse broker. Daarbij kijkt iedereen in de richting van de snel groeiende onlinemakelaar DeGiro en de lagekostentrader TradersOnly, die bovendien geen beurstaks doorrekent aan zijn Belgische klanten. Ook een andere lagekostentraders, Lynx, werkt vanuit Nederland, maar die rekent wel beurstaks door.
Toch moeten beleggers die willen uitwijken daar twee keer over nadenken. Wie bij een broker in het buitenland actief is beschikt daar immers ook over een rekening, die hij in zijn belastingbrief moet aangeven. En de meerwaarden die de belegger op de verkoop van zijn aandelen boekt, zal hij daarin ook moeten aangeven. 'Ze moeten dus worden aangegeven zoals de bevrijdende roerende voorheffing,' zegt fiscaal advocaat Jan Tuerlinckx. 'En de controle daarop verloopt erg, erg moeilijk. Mogelijk gaan de investeringen om het controlesysteem hierop aan te passen meer kosten dan wat de taks uiteindelijk zal opbrengen. Al staat daar wel tegenover dat de spelers die deze beleggingsdiensten aanbieden wel veel transparanter zijn geworden. Daardoor is het moeilijker geworden om buiten hun geautomatiseerde datasystemen te blijven.'
?? Nope, eerst even wat inlezen.
