Inception van Christopher Nolan
Als je eerst anderhalf uur de bordkartonnen personages laat lullen over hun gezamenlijke droomproject zonder dat het verhaal echt opschiet en vooral als omslachtig overkomt in het doel en uitvoering, dan slaat bij mij de verveling toe. De climax die het gehele laatste uur in beslag neemt is best spannend om naar te kijken, maar wordt gekweld door het overbodige melodrama van DiCaprio's relatie met zijn overleden vrouw.
De breekpunt voor mij is vooral halverwege de film, als de opgezette heist al direct complicaties oplevert: na een wilde schietpartij worden de opties doorgenomen, afgezet tegen de werking van de droom-in-droom-realiteit. In de onzin die daar over tafel gaat verwachtte ik half om half tot de ontdekking te komen dat Nolan ietwat humor zou bezitten wanneer onze leo ‘then we’ll need to get to the Limbo!’ prevelde...Driewerf helaas! Bij nadere beschouwing bleek ook het vergelijkbare The Matrix last te hebben van dit syndroom. Deze film kon echter nog bogen op een tot de verbeelding sprekend concept waarmee enigszins terechte vragen gesteld werden over de beleving van wat realiteit is. En daarmee was ‘suspension of disbelief’ geen probleem voor de kijker. Dit geldt niet voor Inception: het concept rond dromen, onderbewustzijn en ervaring van wat realiteit is overtuigt geen moment. De droom-realiteit heeft met dromen niks te maken en hetzelfde geldt voor het onderbewustzijn, dat een eenvoudig te beheersen fenomeen blijkt. Al met al is het te letterlijk. Zie bijvoorbeeld genoemde scène; in Inception kan een doelwit zich wapenen tegen ongewenste invloeden tijdens een droom. Hoe wordt zo’n abstract gegeven verbeeld? Door schietende mannetjes die met auto’s hinderlagen leggen… Zucht! Het komt teveel over als een spel waarvan de regels gaandeweg duidelijk worden, maar even zo makkelijk onverklaarbaar gewijzigd of aangevuld worden. Een spel dus waarvan het moeilijk is er in op te gaan, en te onnozel om er relevante (filosofische) implicaties in te zien.
En tja, met zo’n basis wordt het een lastig verhaal. Juist de genoemde ernst bemoeilijkt het Inception als louter entertainment te accepteren. Ik betrapte me erop best mee te gaan in de drive die bij een heistfilm hoort, maar vroeg me steeds meer af of het niet allemaal een Pavlovreactie was die door de pompende muziek en donderende geluidseffecten werd opgeroepen. Over het drakerige liefdesverhaal zal ik het helemaal maar niet hebben…
5,5 of 6/10